Aktif Kömür Nedir?
Panzehirlerden en yaygın olanı aktif kömürdür. Mide yıkamalarında son yıkama suyuna karıştırılarak kullanılmaktadır. Aktif kömür ilaç zehirlenmesi, gıda zehirlenmesi gibi birçok zehirlenmelerde kullanılmaktadır. Kuru ekmeğin yakılması ile de aktif kömür elde edilmektedir. 20 gr aktif kömür 200 mm su ile karıştırılarak bulamaç haline getirilerek kullanıldığı zaman büyük fayda sağlamaktadır.
Zehirlenme etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
Zehirlenme etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
14 Mart 2014 Cuma
24 Haziran 2013 Pazartesi
Zehir ve Zehirlenme Nedir?
Zehir ve Zehirlenme Nedir?
Belirli bir miktarda alındığında sağlığı bozan, ölüme yol açabilen kimyasal maddelere zehir nedir. Zehirlerin meydana getirdiği hastalık tablosu ise zehirlenme adını alır. Zehirlenmeler bir çok yolla meydana gelebilmektedir. Ağız yoluyla, solunum yoluyla, deriden emilme yoluyla ya da enjeksiyon yoluyla direk kana karışarak oluşabilir.
Belirli bir miktarda alındığında sağlığı bozan, ölüme yol açabilen kimyasal maddelere zehir nedir. Zehirlerin meydana getirdiği hastalık tablosu ise zehirlenme adını alır. Zehirlenmeler bir çok yolla meydana gelebilmektedir. Ağız yoluyla, solunum yoluyla, deriden emilme yoluyla ya da enjeksiyon yoluyla direk kana karışarak oluşabilir.
4 Temmuz 2010 Pazar
Deniz Hayvanları Isırmaları
Denizanası Isırması:
Genellikle fırtınalardan sonra kumsallarda, sular arasında görülen bu hayvan lar, Üzerlerine dokunulduğu zaman ürtikere, deri kabarmalarına, yanma lara sebep olurlar. Fakat bunlar uzun sürmez, kendiliğinden geçer.
Deniz Kestanesi Batması:
Bu yaratığın yarattığı sorunda, dikenlerinin teker teker çıkartılması zorluğu dur. Bu ancak bir cımbız ile yapılabilir.
Kuyruklu vatozlar Isırması:
Yanyana kuma gömülü yaşadıkları için, görülmeden üzerine basıldığın da kendilerini savunmak için sokabilirler, fakat bu nadir rastlanan bir kazadır. İğneli kuyruğuy ile çarpar ve yaralar. Açtığı yara, olaydan iki saat sonra doruğuna varan şiddeti yüksek bir ağrıya neden olur.
İskorpitler
Özellikle balıkçıların ağları boşaltmaları sırasın da kazalar meydana gelebilir. Zehiri; acıya, şişmelere ve sindirim bozukluklarına neden olur.
Trakunya Isırması
Trakunya çok saldırgan, küçük bir balıktır. Bazı durumlarda insana da saldırdığı görülmüştür. Sırt yüzgeçlerinde bulunan dikenleri, keskin ve serttir. Kazalar, genellikle ağları çekerken veya ıslak kumsal üzerinde yürürken başa gelebilir. Sokmasından sonra, şiddetli bir ağrı verir, şişme görülür.
Tedavi ve yapılması gerekenler:
Bu tür sokmalarda acıyı hafifletmek için yara emilip, zehir tükürülebilir. Daha sonra anti-septik bir solüsyonla, yara dezenfekte edilme lidir. Bazen sıcak su kompresi yapılarak da ağrı geçirile bilir. Genelde acının çok çabuk geçmesi gerekir.
Komplikasyonlar
Ender rastlanan olaylar sırasın da bazı çok duyarlı kişiler alerjik bünyeleri yüzünden birçok yerlerinden sokuldukları takdirde şok durumuna gire bilir. Yüzleri sararır, bayılıp titremeye başlar parmak uçları soğur ve terlerler.
Genellikle fırtınalardan sonra kumsallarda, sular arasında görülen bu hayvan lar, Üzerlerine dokunulduğu zaman ürtikere, deri kabarmalarına, yanma lara sebep olurlar. Fakat bunlar uzun sürmez, kendiliğinden geçer.
Deniz Kestanesi Batması:
Bu yaratığın yarattığı sorunda, dikenlerinin teker teker çıkartılması zorluğu dur. Bu ancak bir cımbız ile yapılabilir.
Kuyruklu vatozlar Isırması:
Yanyana kuma gömülü yaşadıkları için, görülmeden üzerine basıldığın da kendilerini savunmak için sokabilirler, fakat bu nadir rastlanan bir kazadır. İğneli kuyruğuy ile çarpar ve yaralar. Açtığı yara, olaydan iki saat sonra doruğuna varan şiddeti yüksek bir ağrıya neden olur.
İskorpitler
Özellikle balıkçıların ağları boşaltmaları sırasın da kazalar meydana gelebilir. Zehiri; acıya, şişmelere ve sindirim bozukluklarına neden olur.
Trakunya Isırması
Trakunya çok saldırgan, küçük bir balıktır. Bazı durumlarda insana da saldırdığı görülmüştür. Sırt yüzgeçlerinde bulunan dikenleri, keskin ve serttir. Kazalar, genellikle ağları çekerken veya ıslak kumsal üzerinde yürürken başa gelebilir. Sokmasından sonra, şiddetli bir ağrı verir, şişme görülür.
Tedavi ve yapılması gerekenler:
Bu tür sokmalarda acıyı hafifletmek için yara emilip, zehir tükürülebilir. Daha sonra anti-septik bir solüsyonla, yara dezenfekte edilme lidir. Bazen sıcak su kompresi yapılarak da ağrı geçirile bilir. Genelde acının çok çabuk geçmesi gerekir.
Komplikasyonlar
Ender rastlanan olaylar sırasın da bazı çok duyarlı kişiler alerjik bünyeleri yüzünden birçok yerlerinden sokuldukları takdirde şok durumuna gire bilir. Yüzleri sararır, bayılıp titremeye başlar parmak uçları soğur ve terlerler.
Kuduz Aşısı ve Tedavisi
Kuduz;
Isıran hayvanin kuduz aşısı olup olmadığı nı öğrenmeye çalışın. Hayvan aşısız ise, yakalanıp müşahede altına alınmalı ve kuduz belirtisi gösterip gö stermeyeceği izlenmelidir. Davranış bozuklukları gösterdiği için vu rulan bütün hayvanlar, bir uzman tarafından mutlaka tetkike alınmalı, kuduz teşhisi konur sa, onunla temas eden veya ısırılan kişiler aşı için aran malıdır
Kuduzdan koruyucu tedavi, bir dizi iğne gerek tirir. Hepsi özenle yaptırıl malıdır. Doktor veya en yakın hastane, izlemek yolu gösterecektir.
Isıran hayvan hakkında hemen bilgi alın malıdır; Aşısının olup olmadığı, davranışları ısırmanın ciddiyeti ayrıca ısırılan şahsın genel sağlık durumuna görede çok değişe bilir.
Kuduz Tedavisinde Yapılması gerekenler
Yarayı temizleyin: Bunun için bir anti-septik veya sabunlu su kullanın.
Kazazede özellikle tetanoza karşı aşılı değilse, hemen bir doktora başvurun .
Hayvan davranışları da şüphe veriyorsa (tanımıyorsanız, salyaları akıyorsa, vs.) kuduz aşısı yaptırın.
Isıran hayvanin kuduz aşısı olup olmadığı nı öğrenmeye çalışın. Hayvan aşısız ise, yakalanıp müşahede altına alınmalı ve kuduz belirtisi gösterip gö stermeyeceği izlenmelidir. Davranış bozuklukları gösterdiği için vu rulan bütün hayvanlar, bir uzman tarafından mutlaka tetkike alınmalı, kuduz teşhisi konur sa, onunla temas eden veya ısırılan kişiler aşı için aran malıdır
Kuduzdan koruyucu tedavi, bir dizi iğne gerek tirir. Hepsi özenle yaptırıl malıdır. Doktor veya en yakın hastane, izlemek yolu gösterecektir.
Isıran hayvan hakkında hemen bilgi alın malıdır; Aşısının olup olmadığı, davranışları ısırmanın ciddiyeti ayrıca ısırılan şahsın genel sağlık durumuna görede çok değişe bilir.
Kuduz Tedavisinde Yapılması gerekenler
Yarayı temizleyin: Bunun için bir anti-septik veya sabunlu su kullanın.
Kazazede özellikle tetanoza karşı aşılı değilse, hemen bir doktora başvurun .
Hayvan davranışları da şüphe veriyorsa (tanımıyorsanız, salyaları akıyorsa, vs.) kuduz aşısı yaptırın.
Gaz Zehirlenmesi
Gaz Zehirlenmeleri
Gaz, buhar ve dumanlar, yakıcılık ları nedeniyle gözleri, solunum yollarını tahriş ederek ürkütücü bir etki yaratabilir, kesik ve boğucu bir öksürükle birlikte, kazazedeyi boğacak hale getirip, bu nefes alınamayacak ortamdan tek başına çı kamayacak kadar sarsabilir...
Göz yaşartıcı bombaların gazları, klor ga zının yayılması (önceden soda konan bir tu valet küvetine asla çamaşır suyu dökmeyin), plastik maddelerden yayılan dumanlar, teh likeli ve boğucu olabilir.
Bazı gazlar da, oksijen taşıyan kan alyuvarları için zehir lidir; Renksiz ve kokusuz bir gaz olup, yanma iyi gerçekleşmediği takdirde yayılan karbon oksidi gibi. Rölantide ça lışan araba motorları, kömür sobaları, ocak lar, iyi kurulmamış gazlı su ısıtma aygıtları, apartmanların alt katlarındaki çatlak boru lar vb. aynı gazı yayabilirler.
Bu olayda zehirlenme, baş ağrıları ve kusmalarla başlar; besin zehirlen mesi izlenimi ve rir. Ardından kazazedenin üzerine, yerinden kalkıp yardım istemesini engelleyecek kadar şiddetli bir yorgunluk çöker. Bazen bütün aile bireylerinin ölümüne bile sebep olan bu zehirlen meler, bazı kimseler üzerinde, ölümü atlatsalar dahi, iyileşmesi imkânsız pek çok beyin arıza sı bırakabilir.
Yine bazı küvet ve çukurlardan yayılan, kokusuz veya kötü kokulu başka gazlar da, karbon oksidi zehirlenmesine sebep olur. Genellikle bu kazalar, gerekli tedbirlerin alınmadığı işyerlerinde meydana gelir ve işçilerin ölü müne yol açar.
Buna karşılık evlerde, mutfakta kullanılan bütan, propan gibi bir takım doğal ve tüple dağıtılan gazlar, zehirleyici değildir.
Bir odadaki gaz sızma sının içerdeki bütün oksijeni yok edip had bir boğulmaya sebep olması, çok enderdir. Ancak bu gazlar da çok çabuk parlayıp, infilak edebilir. Bu infilak ise, yaralının akciğerle rini parçalayarak ya da sebep olduğu yıkıntıyla, ölümle re sebep olur.
Gaz, buhar ve dumanlar, yakıcılık ları nedeniyle gözleri, solunum yollarını tahriş ederek ürkütücü bir etki yaratabilir, kesik ve boğucu bir öksürükle birlikte, kazazedeyi boğacak hale getirip, bu nefes alınamayacak ortamdan tek başına çı kamayacak kadar sarsabilir...
Göz yaşartıcı bombaların gazları, klor ga zının yayılması (önceden soda konan bir tu valet küvetine asla çamaşır suyu dökmeyin), plastik maddelerden yayılan dumanlar, teh likeli ve boğucu olabilir.
Bazı gazlar da, oksijen taşıyan kan alyuvarları için zehir lidir; Renksiz ve kokusuz bir gaz olup, yanma iyi gerçekleşmediği takdirde yayılan karbon oksidi gibi. Rölantide ça lışan araba motorları, kömür sobaları, ocak lar, iyi kurulmamış gazlı su ısıtma aygıtları, apartmanların alt katlarındaki çatlak boru lar vb. aynı gazı yayabilirler.
Bu olayda zehirlenme, baş ağrıları ve kusmalarla başlar; besin zehirlen mesi izlenimi ve rir. Ardından kazazedenin üzerine, yerinden kalkıp yardım istemesini engelleyecek kadar şiddetli bir yorgunluk çöker. Bazen bütün aile bireylerinin ölümüne bile sebep olan bu zehirlen meler, bazı kimseler üzerinde, ölümü atlatsalar dahi, iyileşmesi imkânsız pek çok beyin arıza sı bırakabilir.
Yine bazı küvet ve çukurlardan yayılan, kokusuz veya kötü kokulu başka gazlar da, karbon oksidi zehirlenmesine sebep olur. Genellikle bu kazalar, gerekli tedbirlerin alınmadığı işyerlerinde meydana gelir ve işçilerin ölü müne yol açar.
Buna karşılık evlerde, mutfakta kullanılan bütan, propan gibi bir takım doğal ve tüple dağıtılan gazlar, zehirleyici değildir.
Bir odadaki gaz sızma sının içerdeki bütün oksijeni yok edip had bir boğulmaya sebep olması, çok enderdir. Ancak bu gazlar da çok çabuk parlayıp, infilak edebilir. Bu infilak ise, yaralının akciğerle rini parçalayarak ya da sebep olduğu yıkıntıyla, ölümle re sebep olur.
Yakıcı Madde Zehirlenmesi – Asit, Tiner vb Zehirlenmeleri
Yakıcı maddeler genellikle gözden uzak kalan küçük çocuklar tarafından, merakla ka rıştırıldıkları şişe, tüp ve kaplardan içilir. Üzerinde "Tehlikelidir", "Asit" ve "Yakıcıdır" yazılı etiket bulunan bu tür maddeler, çocuk ların erişebilecekleri yerlerde bırakılmamalı dır. Ayrıca bu maddeler asla besin konan şişe ve kaplarda saklanmamalıdır. Aksi halde yetişkinler dahi bir kaza kurbanı olabilirler.
Yakıcı maddelerin etkisi
Yakıcı maddele rin yutulması, üst sindirim yollarında ıstırap verici yaralanmalara ve felaketle bitecek durumlara yol açabilir. Dudaklar, ağız, boğaz, yemek borusu ve mide yanabilir, yemek borusu ve midede delinmeler görülebilir. Başlangıçtaki yanıklar tedavi edilse bile, çok çe şitli cerrahi müdahaleler gerekebilir. Boğaz da, solunum yollarının girişi de (larenks ve soluk borusu ağzı) aynı şekilde yanabilir. Bu sırada meydana gelebilecek ödem (şişme), so unumu aksatabilir.
Belirtiler — Yakıcı maddelerin içildiğinin belirtileri çok açıktır:
— Ağız düzeyinde yanma, büyük acı;
— Ağız içinde kızarıklık ve ufunet;
— Yutma güçlüğü ve göğüste ağrılar;
— Solunum güçlüğü, ses tonunda değişiklik (solunum yollarında berelenme belirtisi).
İzlenecek yol
önce kazazedeyi sakinleştirin. Yakıcı maddenin içinde bulunduğu şişe veya tüpün üzerindeki tarifi okuyun. Doktoru aradıktan sonra, nasıl davranmanız gerektiği konusunda sizi aydınlatması için tarifi ona da okuyun.
Hafif zehirlenmelerde, size çocuğu arabayla en yakın hastaneye götürmeniz ve telaştan hızlı sürmemeniz hatırlatılacaktır. Dramatik bir durum söz konusuysa, doktor kendisi gelecektir.
Yakıcı madde yalnız dudakları ve yüzü tahriş etmişse, on dakika süreyle bol suyla yıkayın. Su yutturmamaya dikkat edin. Diğer bütün durumlarda, kazazedeye kesinlikle su veya başka bir sıvı içirmeyin, çünkü tahrişat daha da yayılabilir.
Yakıcı maddelerin etkisi
Yakıcı maddele rin yutulması, üst sindirim yollarında ıstırap verici yaralanmalara ve felaketle bitecek durumlara yol açabilir. Dudaklar, ağız, boğaz, yemek borusu ve mide yanabilir, yemek borusu ve midede delinmeler görülebilir. Başlangıçtaki yanıklar tedavi edilse bile, çok çe şitli cerrahi müdahaleler gerekebilir. Boğaz da, solunum yollarının girişi de (larenks ve soluk borusu ağzı) aynı şekilde yanabilir. Bu sırada meydana gelebilecek ödem (şişme), so unumu aksatabilir.
Belirtiler — Yakıcı maddelerin içildiğinin belirtileri çok açıktır:
— Ağız düzeyinde yanma, büyük acı;
— Ağız içinde kızarıklık ve ufunet;
— Yutma güçlüğü ve göğüste ağrılar;
— Solunum güçlüğü, ses tonunda değişiklik (solunum yollarında berelenme belirtisi).
İzlenecek yol
önce kazazedeyi sakinleştirin. Yakıcı maddenin içinde bulunduğu şişe veya tüpün üzerindeki tarifi okuyun. Doktoru aradıktan sonra, nasıl davranmanız gerektiği konusunda sizi aydınlatması için tarifi ona da okuyun.
Hafif zehirlenmelerde, size çocuğu arabayla en yakın hastaneye götürmeniz ve telaştan hızlı sürmemeniz hatırlatılacaktır. Dramatik bir durum söz konusuysa, doktor kendisi gelecektir.
Yakıcı madde yalnız dudakları ve yüzü tahriş etmişse, on dakika süreyle bol suyla yıkayın. Su yutturmamaya dikkat edin. Diğer bütün durumlarda, kazazedeye kesinlikle su veya başka bir sıvı içirmeyin, çünkü tahrişat daha da yayılabilir.
Çocuklarda Zehirlenmeler
Kazalar
Sık rastlanan, fakat çabuk farkedilen bir kazadır. Hâlâ ağzında bulunan ilaçları par mağınızın yardımıyla çıkartıp, muhafaza edin. Çünkü bunlar, doktora ne kadar ilaç al dığı hakkında bir fikir verecektir.
Diğer nedenler
Yaygın bir ilaç olsa da, çocuğa ilaç ver meden önce, bunun çocuk dozu olup olma dığından emin olun. Çünkü aşırı doz kazası her zaman mümkündür.
Ayrıca, doktor tavsiye etmedikçe çocuk lara hiçbir ilaç vermeyin.
Yapılması gereken
• Eğer hasta kişi (çocuk ya da yetişkin), tamamen bilinçli ise, parmaklarınızı ağ zına sokarak kusturmayı denemek gere kir. Kustuklarını, doktora göstermek için saklayın.
• Eğer zehirlenen kişi baygınsa, kendisi ni emniyetli yan pozisyonda yatırın
• Soluması kesilirse, reanimasyonagiri siminde bulunun. Yardım yetişmesini bekleyin.
Her ne olursa olsun, yine de durumu dok tora haber verin, çünkü bütün toksik maddelerin atılıp atılmadığından emin olamazsınız.
Sık rastlanan, fakat çabuk farkedilen bir kazadır. Hâlâ ağzında bulunan ilaçları par mağınızın yardımıyla çıkartıp, muhafaza edin. Çünkü bunlar, doktora ne kadar ilaç al dığı hakkında bir fikir verecektir.
Diğer nedenler
Yaygın bir ilaç olsa da, çocuğa ilaç ver meden önce, bunun çocuk dozu olup olma dığından emin olun. Çünkü aşırı doz kazası her zaman mümkündür.
Ayrıca, doktor tavsiye etmedikçe çocuk lara hiçbir ilaç vermeyin.
Yapılması gereken
• Eğer hasta kişi (çocuk ya da yetişkin), tamamen bilinçli ise, parmaklarınızı ağ zına sokarak kusturmayı denemek gere kir. Kustuklarını, doktora göstermek için saklayın.
• Eğer zehirlenen kişi baygınsa, kendisi ni emniyetli yan pozisyonda yatırın
• Soluması kesilirse, reanimasyonagiri siminde bulunun. Yardım yetişmesini bekleyin.
Her ne olursa olsun, yine de durumu dok tora haber verin, çünkü bütün toksik maddelerin atılıp atılmadığından emin olamazsınız.
İlaç Zehirlenmesi
İlaç Zehirlenmesi Sebepleri:
Kaza veya hata
ilaçların nasıl kullanılması gerektiği ile il gili prospektüsleri özenle okuyun. Hap ve ampulleri çocuklarınızın erişebileceği yerler de bırakmayın. Büyüklere ait ilaçlan, çocuk larınıza vermeyin.
Yaşamamak isteği
Tehlikeli ilaçları, ruhsal durumları bozuk kişilerin yanında bırakmayın. Özellikle uyu mak için hiçbir yerden çekinmeyecek uykusuzluktan yakınanlardan çekinin.
Aşırı ilaç alma
Bazı insanlar nasıl kurtuluşu alkolde arar sa, bazıları da selameti, ilaçlarda bulacakla rını zannederler. Dikkatli olun.
İlaçların etkisi
ilaçlar, genellikle bazı organlar üzerinde etkili olurlar. Uyku ilaçları, ağrı kesici ilaç lar ve morfinin türevleri olan bazı ilaçlar, si nir merkezlerinde doğrudan etkilidir. Bazıları da solunumu etkiler (solunum güçlükleri). Kalp-damar hastalığı ilaçları, kalbin sinirsel kumandası nı etkileyip, kalp atışlarında bozukluklara sebep olur, hatta bazen kan dolaşımı bozukluk larına bile yol açabilirler. Bazı ilaçların da karaciğer, böbrekler, akyuvarlar üzerinde etkileri vardır. Bu tür ilaçlardan ze hirlenme halinde, tasfiyeleri doğal yollardan aranır (tenkiye, kusma). Yapay böbreğe bağ lanma, özel antidostlar da, çıkar yollardır.
İntihar Amaçlı İlaç Zehirlenmeleri
İntihar etmek amacıyla aşırı dozda ilaç al dığını söyleyen biriyle de karşı karşıya gele bilirsiniz. Dikkat! Bu iddiayı hiçbir zaman tehdit olarak kabul etmeyin ve olayı ciddiye alın. İddiaya karşı çıkmak yerine, hangi sa atte ilaç aldığını saptamaya çalışın. Boş ilaç kutularını arayın. Özellikle şunu bilin: Bazı kalp ilaçları, bilinci hemen etkilemez, ama bir süre sonra çok ciddi kalp-damar rahatsızlık larına veya diğer organlarda arızalara sebep olabilirler. Böyle bir kişiyi asla tek başına bı rakmayın. Çünkü ikinci bir girişimde daha bulunabilir.
Bu arada doktorunuza veya bir hastane ye başvurmanızda yarar vardır.
Kaza veya hata
ilaçların nasıl kullanılması gerektiği ile il gili prospektüsleri özenle okuyun. Hap ve ampulleri çocuklarınızın erişebileceği yerler de bırakmayın. Büyüklere ait ilaçlan, çocuk larınıza vermeyin.
Yaşamamak isteği
Tehlikeli ilaçları, ruhsal durumları bozuk kişilerin yanında bırakmayın. Özellikle uyu mak için hiçbir yerden çekinmeyecek uykusuzluktan yakınanlardan çekinin.
Aşırı ilaç alma
Bazı insanlar nasıl kurtuluşu alkolde arar sa, bazıları da selameti, ilaçlarda bulacakla rını zannederler. Dikkatli olun.
İlaçların etkisi
ilaçlar, genellikle bazı organlar üzerinde etkili olurlar. Uyku ilaçları, ağrı kesici ilaç lar ve morfinin türevleri olan bazı ilaçlar, si nir merkezlerinde doğrudan etkilidir. Bazıları da solunumu etkiler (solunum güçlükleri). Kalp-damar hastalığı ilaçları, kalbin sinirsel kumandası nı etkileyip, kalp atışlarında bozukluklara sebep olur, hatta bazen kan dolaşımı bozukluk larına bile yol açabilirler. Bazı ilaçların da karaciğer, böbrekler, akyuvarlar üzerinde etkileri vardır. Bu tür ilaçlardan ze hirlenme halinde, tasfiyeleri doğal yollardan aranır (tenkiye, kusma). Yapay böbreğe bağ lanma, özel antidostlar da, çıkar yollardır.
İntihar Amaçlı İlaç Zehirlenmeleri
İntihar etmek amacıyla aşırı dozda ilaç al dığını söyleyen biriyle de karşı karşıya gele bilirsiniz. Dikkat! Bu iddiayı hiçbir zaman tehdit olarak kabul etmeyin ve olayı ciddiye alın. İddiaya karşı çıkmak yerine, hangi sa atte ilaç aldığını saptamaya çalışın. Boş ilaç kutularını arayın. Özellikle şunu bilin: Bazı kalp ilaçları, bilinci hemen etkilemez, ama bir süre sonra çok ciddi kalp-damar rahatsızlık larına veya diğer organlarda arızalara sebep olabilirler. Böyle bir kişiyi asla tek başına bı rakmayın. Çünkü ikinci bir girişimde daha bulunabilir.
Bu arada doktorunuza veya bir hastane ye başvurmanızda yarar vardır.
Kedi Isırması
Kedi ısırmaları, Tüm ısırıkların %3'ünü oluşturur. Kedinin dişleri huni şeklinde ve uzun olduğu için tendon kopması, kemirid hayvanlarla ilişkili olduğu için enfeksiyon riski fazladır. Kedi veya köpek ısırmalannda hayvanın aşılı olup olmaması, hangi durumda ısırdığı (koruyucu mu? saldırganlık mı?) ısırma sonrasında ne kadar süre geçtiği, lsınlan kişinin kuduz ve tetanoz aşılarının olup olmamasını araştırmak, yararıın büyüklüğü, bütünlüğü, enflamasyon belirtileri, derinliği, yaranın altındaki damarların durumu ve ateş kontrolünü gözlernek tedavi ve bakım uygulamaları için kesin bilgi sağlar.
Belirti ve Bulgular
lsırılan bölgede deri bütünlüğü bozulur. Ağrı ve şişme vardır.
Tedavi ve bakım
Yaralı bölgeye uygun pozisyon verilir. Antiseptikli sabunla temizlenir, serum fizyolojik ile yıkanır. Yaranın uygun bakımı yapılır. Ölü dokular temizlenir, steril gazlı bezle kapatılır. Bağışıklığı sağlayıcı önlemler alınır, antibiyotik verilir. Kuduz riski varsa rabies 3 aşı yapılır. Koruyucu önlemler alınır.
Belirti ve Bulgular
lsırılan bölgede deri bütünlüğü bozulur. Ağrı ve şişme vardır.
Tedavi ve bakım
Yaralı bölgeye uygun pozisyon verilir. Antiseptikli sabunla temizlenir, serum fizyolojik ile yıkanır. Yaranın uygun bakımı yapılır. Ölü dokular temizlenir, steril gazlı bezle kapatılır. Bağışıklığı sağlayıcı önlemler alınır, antibiyotik verilir. Kuduz riski varsa rabies 3 aşı yapılır. Koruyucu önlemler alınır.
İnsan Isırması ile Zehirlenme
İnsan ısırmaları, Çeşitli nedenlerle olan insan ısırması ile oluşan diş yaralarında, ağızda bulunan bol ve çok çeşitli mikroorganizmalar, özellikle anaerobik olanlar önemli enfeksiyon gelişimine neden olurlar. lsırınadan sonra geçen süre, ısırılan bölgenin damar ve sinirden zengin olması ve tetanoz profilaksisi, yaranın rengi, büyüklüğü, şekli, çevresindeki sinirlerin durumu yaranın tedavisini ve iyileşme sürecini etkiler.
Belirti ve Bulgular
Isırılan bölgede cilt bütünlüğünde bozulma, doku harabiyerine bağlı ağrı ve enfeksiyon belirtileri gözlenebilir.
Tedavi ve Bakım
Yaralı bölgeye uygun pozisyon verilir. Adli olduğu düşünülürse yaranın fotoğrafı çekilir. Antiseptikli sabun ve serum fizyolojikle yara temizlenir ve iyice yıkanır. Gerekirse lokal veya genel anestezi uygulanır. Parçalı yaralar bistüri ile eksize edilir, ölü dokularından arındmlır. Steril gazlı bir bezle kapatılır. Tetanoz, kuduz vb. aşılarla bağışıklığı sağlayıcı önlemler alınır. Antibiyotik verilir.
Belirti ve Bulgular
Isırılan bölgede cilt bütünlüğünde bozulma, doku harabiyerine bağlı ağrı ve enfeksiyon belirtileri gözlenebilir.
Tedavi ve Bakım
Yaralı bölgeye uygun pozisyon verilir. Adli olduğu düşünülürse yaranın fotoğrafı çekilir. Antiseptikli sabun ve serum fizyolojikle yara temizlenir ve iyice yıkanır. Gerekirse lokal veya genel anestezi uygulanır. Parçalı yaralar bistüri ile eksize edilir, ölü dokularından arındmlır. Steril gazlı bir bezle kapatılır. Tetanoz, kuduz vb. aşılarla bağışıklığı sağlayıcı önlemler alınır. Antibiyotik verilir.
Su Hayvanları ile Zehirlenme
Suda veya Su kenarında Yaşayan Hayvan Sokmaları.
Bu tip sokmalarda enfeksiyon riski daha fazladır.
Belirti ve Bulgular
Isıran hayvanın özelliğine göre değişir. Köpek balıkları, et yiyen bazı tip balıklar, deniz yılanları ısırarak nörotoksik zehir salgılarlar, deniz anası, deniz yıldızları, koni kabuklu salyangozlar, mercanlar nematokistler veya sokma kapsülleri ile sokarak bir asit yarası oluştururlar, iskorbit balığı, deniz kestanesi, kedi balığı ise dikenli olup, bu dikenleri ile travmatik delinme yaraları, zehir keselerinden toksinler salgılayarak kardiyovasküler. solunum ve nörolojik komplikasyonlara yol açarlar.
Tedavi ve Bakım
Hava yolu açık tutulur, solunum ve dolaşımın devamlılığını sağlanır. lsınklarda yaranın yeri büyüklüğüne göre oksijen tedavisi, kortizon, adrenalin, kan kaybı fazlaysa kan veya serum verilir. Tetanoz profilaksisi yapılır. Yaralar bol serum fizyolojikle yıkanır. Parçalı yaraların ameliyatla kenarları kesilerek dikişle kapatılır. Yaralı kısım istirahate alınır. Antibiyotik verilir. Sokmalarda; bölge bol serum fizyolojikle yıkanır. Zehiri inaktive etmesi için yaranın üstüne 6-8 dakika alkol uygulanır. Deniz anasında sodyum bikarbonat uygulanır. Diken batmalarında; bu dikenler ısıya duyarlı olduğundan 30 derece kadar sıcak suyla yıkanır. Yara pansumanı ve tetanoz profilaksisi yapılır. Cilt alkol veya metilen mavisi ile pansuman yapılır, traş köpüğüyle traş edilebilir, talk pudrası sürülerek böylece ciltteki zehir inaktive olur.
Bu tip sokmalarda enfeksiyon riski daha fazladır.
Belirti ve Bulgular
Isıran hayvanın özelliğine göre değişir. Köpek balıkları, et yiyen bazı tip balıklar, deniz yılanları ısırarak nörotoksik zehir salgılarlar, deniz anası, deniz yıldızları, koni kabuklu salyangozlar, mercanlar nematokistler veya sokma kapsülleri ile sokarak bir asit yarası oluştururlar, iskorbit balığı, deniz kestanesi, kedi balığı ise dikenli olup, bu dikenleri ile travmatik delinme yaraları, zehir keselerinden toksinler salgılayarak kardiyovasküler. solunum ve nörolojik komplikasyonlara yol açarlar.
Tedavi ve Bakım
Hava yolu açık tutulur, solunum ve dolaşımın devamlılığını sağlanır. lsınklarda yaranın yeri büyüklüğüne göre oksijen tedavisi, kortizon, adrenalin, kan kaybı fazlaysa kan veya serum verilir. Tetanoz profilaksisi yapılır. Yaralar bol serum fizyolojikle yıkanır. Parçalı yaraların ameliyatla kenarları kesilerek dikişle kapatılır. Yaralı kısım istirahate alınır. Antibiyotik verilir. Sokmalarda; bölge bol serum fizyolojikle yıkanır. Zehiri inaktive etmesi için yaranın üstüne 6-8 dakika alkol uygulanır. Deniz anasında sodyum bikarbonat uygulanır. Diken batmalarında; bu dikenler ısıya duyarlı olduğundan 30 derece kadar sıcak suyla yıkanır. Yara pansumanı ve tetanoz profilaksisi yapılır. Cilt alkol veya metilen mavisi ile pansuman yapılır, traş köpüğüyle traş edilebilir, talk pudrası sürülerek böylece ciltteki zehir inaktive olur.
Akrep Sokması
Akrep Sokmaları, Yurdumuzun Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde zehirli akrepler bulunmaktadır. Genellikle elbiselerin ve ev eşyalarının içinde bulunur. Zehirlerinin içinde toksalbümin ve düşük oranda da bazı enzimler bulunur.
Akrep Isırması
Türkiye'nin hemen her yöresinde çok rast lanan bir türdür. Zehiri, kuyruğunun ucun da bulunur. Kuyruğun uzantısı olan iğneyle, sokar ve vücuda akıtır. Ağrısı büyüktür ve be raberinde bazı araz da görülebilir (ürperme, ateş yükselmesi, şok hali, kas kasılması, hat ta boğulma).
Akdeniz akrepleri yine de en tehlikelileri sayılmaz: Afrika'da insanın ölümüne dahi se bep olan türler çoktur.
Tedavi ve Yapılması Gerekenler
Önemli olan önce acısını geçirmek ve ya rayı dezenfekte etmektir. Komplikasyon durumları, özellikle de şok hâli ortaya çıkarsa, doktora haber verin. Tehlikeli türlerinin sokmalarında kazaze deye akrep serumu en kısa zamanda ya pılmalıdır. Fakat yılan serumunda oldu ğu gibi, bunda da iğnenin bir doktor ta rafından yapılmasında yarar vardır.
Belirti ve Bulgular
Sokma yerinde lokal olarak şişme, şiddetli ağrı, göz yaşarması, aksınk, tükrük salgısının artması ve diyare bulunur. Nörotoksik belirtilerden hipertansiyon, solunum yetmezliği, konvülsiyon gibi bulgular da gelişir.
Tedavi ve Bakım
lsırılan yerin üzerine turnike uygulanır, insiıyon yapılarak zehir emilir. Lokal olarak permanganat veya amonyak sürülür. Akrep serumu (serum antiscorpionique) lokal olarak kas içine yapılır. Hidrokortizon hemisüksinat 250 mg veya madili IV verilir. Bulantılara karşı atropin 1 mg SC yapılır.
Akrep Isırması
Türkiye'nin hemen her yöresinde çok rast lanan bir türdür. Zehiri, kuyruğunun ucun da bulunur. Kuyruğun uzantısı olan iğneyle, sokar ve vücuda akıtır. Ağrısı büyüktür ve be raberinde bazı araz da görülebilir (ürperme, ateş yükselmesi, şok hali, kas kasılması, hat ta boğulma).
Akdeniz akrepleri yine de en tehlikelileri sayılmaz: Afrika'da insanın ölümüne dahi se bep olan türler çoktur.
Tedavi ve Yapılması Gerekenler
Önemli olan önce acısını geçirmek ve ya rayı dezenfekte etmektir. Komplikasyon durumları, özellikle de şok hâli ortaya çıkarsa, doktora haber verin. Tehlikeli türlerinin sokmalarında kazaze deye akrep serumu en kısa zamanda ya pılmalıdır. Fakat yılan serumunda oldu ğu gibi, bunda da iğnenin bir doktor ta rafından yapılmasında yarar vardır.
Belirti ve Bulgular
Sokma yerinde lokal olarak şişme, şiddetli ağrı, göz yaşarması, aksınk, tükrük salgısının artması ve diyare bulunur. Nörotoksik belirtilerden hipertansiyon, solunum yetmezliği, konvülsiyon gibi bulgular da gelişir.
Tedavi ve Bakım
lsırılan yerin üzerine turnike uygulanır, insiıyon yapılarak zehir emilir. Lokal olarak permanganat veya amonyak sürülür. Akrep serumu (serum antiscorpionique) lokal olarak kas içine yapılır. Hidrokortizon hemisüksinat 250 mg veya madili IV verilir. Bulantılara karşı atropin 1 mg SC yapılır.
Yılan Sokması
Yılan Sokmaları, Dünyada 3000 den daha fazla çeşit yılan vardır ve bunların beş farklı türden gelen 375' ide zehirlidir. Her yıl yaklaşık 300.000 kadar yılan ısırığı oluşur ve bunlardan 30.000-40.000 ölüm olur. Zehirli yılanlar tropikal ve ılıman bölgelerde yaygın olarak yaşarlar. Çeşitli tipteki yılanların toksinleri hem etki hem de şiddet bakımından birbirinden farklıdır. Yılanlar cinslerine göre; kürarizan toksin, nörotoksin, şok yapıcı, hemoliz yapıcı, yaygın damariçi pıhtılaşma yapıcı ve sitoliz yapıcı toksinlere sahiptir. Yurdumuzda bulunan viperid ailesinden "engerek yılanı" da yaygın damariçi pıhtılaşma yapıcı özelliğe sahiptir.
Belirti ve Bulgular
Yılanın türüne, büyüklüğüne, hastanın yaşına, ısırılan bölgenin yerine ve derinliğine, ısırık sayısına ve enjekte edilen zehir miktarına bağlıdır. Hastanın zehire karşı reaksiyonunu kötüleştirebilen bir hassasiyeti olabilir. Aynı zamanda yılanın dişlerinden ikinci bir enfeksiyon oluşabilir. Lokal belirtiler: Isırılan yerde 1-36 saat içinde oluşan ödem, ağrı, peteşi, ekimoz, organda fonksiyon kaybı ve ısırıldıktan 16-36 saat sonra nekroz oluşumu görülür. Sistemik belirtiler: Bulantı kusma, terleme, senkop, paralizi, hastanın ağzında metalik ya da kauçuk tadı, hipotansiyon taşikardi, aşırı tükürük salgılama, konuşma güçlüğü, görme bozukluğu, kas seyirmeleri, parestezi, burun kanaması, idrar, dışkı ya da tükrükte kan, pitozis, myozis ve nöbetler görülebilir. Hemoraji, böbrek yetmezliği ve hipovolomik şok yaşamı tehdit eden ciddi sistemik reaksiyonlardır.
Tedavi ve Bakım
Yılanın ısırdığı yerde acil bakım uygulamalarına hemen başlanır; Yaralı bölge sabitleştirilerek hareketi kısıtlanır. lsırılan yerin üzerinden lenf akımını engelleyecek fakat kan dolaşımını engellemeyecek bir turnike uygulanır. lsırma zamanı bir saatten az ise, yaralı bölgenin 5-10 cm üstünden kesilir ve üstten sıkıştırılarak emilirse zehirin %25-30'u çıkartılabilir. Ancak uygulamayı yapan kişinin ağzında yara dişinde çürük bulunmamalıdır. Alkol, çay, kahve ve diğer uyarıcı ilaçlar verilmez, ilaçların emilimini bozacağından dolayı buz uygulanmaz. Hasta acil kliniğe geldiğinde; Yaşam bulguları, yaralı bölgenin altından nabız kontrolü, aldığı-çıkardığı sıvı takibi yapılır. Her 15-20 dakikada bir ödem için değerlendirilir. %09'luk NaCl ile damar yolu açılır. Hayati tehlike söz konusu ise zehirin antidoru uygulanır. Antidota ait reaksiyonlar gözlenir (alerji testi yapılır). Yara temizlenir, steri gazlı bir bezle kapatılır. Hastanın aşı programı eksiksetetanoz profilaksisi yapılır. Antibiyotikler verilir.Steroidler zehlrin yayılmasını arttırdığı için ilk içinde verilemez.
Belirti ve Bulgular
Yılanın türüne, büyüklüğüne, hastanın yaşına, ısırılan bölgenin yerine ve derinliğine, ısırık sayısına ve enjekte edilen zehir miktarına bağlıdır. Hastanın zehire karşı reaksiyonunu kötüleştirebilen bir hassasiyeti olabilir. Aynı zamanda yılanın dişlerinden ikinci bir enfeksiyon oluşabilir. Lokal belirtiler: Isırılan yerde 1-36 saat içinde oluşan ödem, ağrı, peteşi, ekimoz, organda fonksiyon kaybı ve ısırıldıktan 16-36 saat sonra nekroz oluşumu görülür. Sistemik belirtiler: Bulantı kusma, terleme, senkop, paralizi, hastanın ağzında metalik ya da kauçuk tadı, hipotansiyon taşikardi, aşırı tükürük salgılama, konuşma güçlüğü, görme bozukluğu, kas seyirmeleri, parestezi, burun kanaması, idrar, dışkı ya da tükrükte kan, pitozis, myozis ve nöbetler görülebilir. Hemoraji, böbrek yetmezliği ve hipovolomik şok yaşamı tehdit eden ciddi sistemik reaksiyonlardır.
Tedavi ve Bakım
Yılanın ısırdığı yerde acil bakım uygulamalarına hemen başlanır; Yaralı bölge sabitleştirilerek hareketi kısıtlanır. lsırılan yerin üzerinden lenf akımını engelleyecek fakat kan dolaşımını engellemeyecek bir turnike uygulanır. lsırma zamanı bir saatten az ise, yaralı bölgenin 5-10 cm üstünden kesilir ve üstten sıkıştırılarak emilirse zehirin %25-30'u çıkartılabilir. Ancak uygulamayı yapan kişinin ağzında yara dişinde çürük bulunmamalıdır. Alkol, çay, kahve ve diğer uyarıcı ilaçlar verilmez, ilaçların emilimini bozacağından dolayı buz uygulanmaz. Hasta acil kliniğe geldiğinde; Yaşam bulguları, yaralı bölgenin altından nabız kontrolü, aldığı-çıkardığı sıvı takibi yapılır. Her 15-20 dakikada bir ödem için değerlendirilir. %09'luk NaCl ile damar yolu açılır. Hayati tehlike söz konusu ise zehirin antidoru uygulanır. Antidota ait reaksiyonlar gözlenir (alerji testi yapılır). Yara temizlenir, steri gazlı bir bezle kapatılır. Hastanın aşı programı eksiksetetanoz profilaksisi yapılır. Antibiyotikler verilir.Steroidler zehlrin yayılmasını arttırdığı için ilk içinde verilemez.
Örümcek Isırması ile Zehirlenme
Örümcek ısırmaları, Ülkemizdeki örümceklerin çoğu zehirli değildir. ABD'de parlak siyah olan karadul (Black widow spider) ve donuk kahverengi olan kahverengi keşiş (brown reduse spider) türü örümcekler zehirlidir. Tozlu kirli bina köşelerinde odun ve kereste yığınları arasında bulunur. Keşiş örümceği karanlık bina ve taş altlarını tercih eder.
Belirti ve Bulgular
Karadul Örümceği: lsırılan yerde şişme, minik kırmızı diş izleri, 15-60 dk. sonrasında başlayan 12-48 saat devam eden kuvvetli ağrı, alt ekstremite ısırıldıysa karında ağrı ve sertlik, üst ekstremite ısırıldıysa sırtta ve omuzlarda ağrı, dispne, bulantı kusma, hipertansiyon, yüksek ateş görülür. Lökosit ve hematüri olduğu için idrar analizi yapılır.
Tedavi ve Bakım
Buz uygulanır. IV sıvıya başlanır. Zehirin antidoru uygulanır, kas gevşetici ve analjezikler verilir. Bağışıklığı sağlayıcı önlemler alınır.Kahverengi Keşiş: ilk ısınldığında kırmızı, daha sonra, 2 saat içinde mavi, lokal halka şeklinde ödem, ağrı, eklem ağrıları, bulantı kusma, halsizlik, ateş, 3-4 günde ortaya çıkan nekrozlar, ülserler 21 günde iyileşir. Böbrek yetmezliği, damariçi pıhtılaşma ve kardiyak arest görülebilir. Hemolitik ane mi ve trombostopeniden ayırt edilir.Tedavi ve BakımIsınlan bölge temizlenir. Yaralı bölge keserek çıkartılır. Sterold, antibiyotik, antihistaminik ilaçlar verilir. Bağışıklığı sağlayıcı tedbirler alınır.
Belirti ve Bulgular
Karadul Örümceği: lsırılan yerde şişme, minik kırmızı diş izleri, 15-60 dk. sonrasında başlayan 12-48 saat devam eden kuvvetli ağrı, alt ekstremite ısırıldıysa karında ağrı ve sertlik, üst ekstremite ısırıldıysa sırtta ve omuzlarda ağrı, dispne, bulantı kusma, hipertansiyon, yüksek ateş görülür. Lökosit ve hematüri olduğu için idrar analizi yapılır.
Tedavi ve Bakım
Buz uygulanır. IV sıvıya başlanır. Zehirin antidoru uygulanır, kas gevşetici ve analjezikler verilir. Bağışıklığı sağlayıcı önlemler alınır.Kahverengi Keşiş: ilk ısınldığında kırmızı, daha sonra, 2 saat içinde mavi, lokal halka şeklinde ödem, ağrı, eklem ağrıları, bulantı kusma, halsizlik, ateş, 3-4 günde ortaya çıkan nekrozlar, ülserler 21 günde iyileşir. Böbrek yetmezliği, damariçi pıhtılaşma ve kardiyak arest görülebilir. Hemolitik ane mi ve trombostopeniden ayırt edilir.Tedavi ve BakımIsınlan bölge temizlenir. Yaralı bölge keserek çıkartılır. Sterold, antibiyotik, antihistaminik ilaçlar verilir. Bağışıklığı sağlayıcı tedbirler alınır.
Haşere (Böcek) İlaçları İle Zehirlenme
Haşere (Böcek) İlaçları ile zehirlenmeler, Organik fosfor içeren bileşiklerdir. Asetil kolin yükselir. kolinerjik kriz yapar. Etkisi alınan ilacın dozuna göre değişir.
Belirti ve Bulgular
Baş ağrısı ve ataksi (düzensiz kas hareketleri) gibi nörolojik belirtiler ve bradikardi, pupillalarda kontraksiyon, hipotansiyon, sekresyonlarda artma, pulmoner ödem, diyare, bronkospazm gibi kolerjinik belirtiler görülür. Ölüm nedeni genellikle solunum merkezi ve solunum kaslarının felci ve bronkospazm sonucu solunum durması ile olur. Bazen kalp durması gözlenebilir.
Tedavi ve Bakım
ABC değerlendirilir. Cilt üzerindeki bulaşmalar sabunlu su ile yıkanarak temizlenir. Ağızdan alınan durumlarda özofagusta problem yoksa Mide yıkaması ve aktif kömür uygulanır. Kolinerjik krizi kontor altına almak için atropin (toplam doz 50 mg'a kadar) yapılır. Antidot olarak pralidoksim kullanılır. Pralidoksim, asetil kolinesteraz enzimine yapışan organik fosfatlı molekülü yerinden koparır. 2 dakika içinde 1 g verilir.
Belirti ve Bulgular
Baş ağrısı ve ataksi (düzensiz kas hareketleri) gibi nörolojik belirtiler ve bradikardi, pupillalarda kontraksiyon, hipotansiyon, sekresyonlarda artma, pulmoner ödem, diyare, bronkospazm gibi kolerjinik belirtiler görülür. Ölüm nedeni genellikle solunum merkezi ve solunum kaslarının felci ve bronkospazm sonucu solunum durması ile olur. Bazen kalp durması gözlenebilir.
Tedavi ve Bakım
ABC değerlendirilir. Cilt üzerindeki bulaşmalar sabunlu su ile yıkanarak temizlenir. Ağızdan alınan durumlarda özofagusta problem yoksa Mide yıkaması ve aktif kömür uygulanır. Kolinerjik krizi kontor altına almak için atropin (toplam doz 50 mg'a kadar) yapılır. Antidot olarak pralidoksim kullanılır. Pralidoksim, asetil kolinesteraz enzimine yapışan organik fosfatlı molekülü yerinden koparır. 2 dakika içinde 1 g verilir.
Kurşun Zehirlenmesi
Ağır Metal Zehirlenmelerinden Akut kurşun zehirlenmesi nadirdir. Buharların solunmasıyla oluşur. Absorbe olan kurşunun öldürücü dozu 0,5 g. Kanda 50 mg/dl üzeri akut zehirlenmeyi gösterir.
Belirtiler ve Bulgular
Akut zehirlenmelerde bulantı, kusma, ishal, karın ağrısı, ağızda metalik tad, oligürü, kardiyovasküler (kalp ve damar yetmezliği) yetmezlik, havale, ve koma görülürken daha sık olarak karşılaşılan kronik zehirlenmelerde gastrointestinal ve nöromusküler (Kas hastalıkları) belirtiler, ensefalopati (beyin hastalığı) ve hematolojik anomaliler görülür.
Tedavi ve Bakım
%1 sodyum sülfat ya da yumurta akı ve süt karışımı ile mide yıkanır. Forse ve ozmotik diürezden yararlanılır. BAL ve EDTA (Etilen diamin tetra asetik asit) birlikte uygulanır. BAL her 4 saatte bir 4mg/kg IM uygulanır. İlk 5-7 günlük tedaviden sonra penisilamin tedavisi devam eder. Konvülsiyonlarda (Havale) diazepam, karın ağırısında kalsiyum glukonat, ağrı geçmezse morfin kullanılır.
Belirtiler ve Bulgular
Akut zehirlenmelerde bulantı, kusma, ishal, karın ağrısı, ağızda metalik tad, oligürü, kardiyovasküler (kalp ve damar yetmezliği) yetmezlik, havale, ve koma görülürken daha sık olarak karşılaşılan kronik zehirlenmelerde gastrointestinal ve nöromusküler (Kas hastalıkları) belirtiler, ensefalopati (beyin hastalığı) ve hematolojik anomaliler görülür.
Tedavi ve Bakım
%1 sodyum sülfat ya da yumurta akı ve süt karışımı ile mide yıkanır. Forse ve ozmotik diürezden yararlanılır. BAL ve EDTA (Etilen diamin tetra asetik asit) birlikte uygulanır. BAL her 4 saatte bir 4mg/kg IM uygulanır. İlk 5-7 günlük tedaviden sonra penisilamin tedavisi devam eder. Konvülsiyonlarda (Havale) diazepam, karın ağırısında kalsiyum glukonat, ağrı geçmezse morfin kullanılır.
Korozif Madde Zehirlenmeleri
Korozif etki gösteren maddeler; sülfirik asit, nitrik asit, hipoklorik asit gibi mineral asitler ve soda, potas, amonyak (amonyak zehirlenmesi), hipoklorid (çamaşır suyu) gibi kostik alkalilerdir.
Belirti ve Bulgular
Temas eden mukoza bölgesindeki ağrının şiddeti kusma ile birlikte artar. Kanlı kusmalar sıktır. Glottis ödemi gelişebilir. Akut dönem atlatılırsa özofagus iltihaplanması ve mediastinit, gastrik perforasyon (bağırsak delinmesi) ve özofagus (yemek borusu) darlığı gelişebilir.
Tedavi ve Bakım
Mide yıkama, kusturma yada asit ve baz gibi nötrolizan tedavisi uygulanmaz. Aktif kömürün yararı yoktur. 200 ml su veya süt içilir. IV sıvı tedavisi yapılır. Ciddi glottis ödemi varsa trakeostomi (gırtlağa nefes alımı için delik açılması) yapılır. Darlık gelişmemesi için kortikosteroidler kullanılır. Perforasyon veya peritonit ya da geç dönemde ortaya çıkan darlıklarda cerrahi girişim yapılır.
Belirti ve Bulgular
Temas eden mukoza bölgesindeki ağrının şiddeti kusma ile birlikte artar. Kanlı kusmalar sıktır. Glottis ödemi gelişebilir. Akut dönem atlatılırsa özofagus iltihaplanması ve mediastinit, gastrik perforasyon (bağırsak delinmesi) ve özofagus (yemek borusu) darlığı gelişebilir.
Tedavi ve Bakım
Mide yıkama, kusturma yada asit ve baz gibi nötrolizan tedavisi uygulanmaz. Aktif kömürün yararı yoktur. 200 ml su veya süt içilir. IV sıvı tedavisi yapılır. Ciddi glottis ödemi varsa trakeostomi (gırtlağa nefes alımı için delik açılması) yapılır. Darlık gelişmemesi için kortikosteroidler kullanılır. Perforasyon veya peritonit ya da geç dönemde ortaya çıkan darlıklarda cerrahi girişim yapılır.
Kokain Zehirlenmesi
Kokain bir uyarıcıdır. Mental aktiviteyi arttırır. Tozu buruna çekilir.
Belirti ve Bulgular
Hastalar ajitedir. Midriyazis, koku ve tat duyusu kayıpları, disritmi ve konvülsiyonlar gözlenir. Bu vakalarda akciğer ödemi sıktır.
Tedavi ve Bakım
Genel tedavi prensipleri uygulanır. Konvülsiyonlara karşı diazem ampul, taşikardi ve hipertansiyon için propranolol uygulanır.
Belirti ve Bulgular
Hastalar ajitedir. Midriyazis, koku ve tat duyusu kayıpları, disritmi ve konvülsiyonlar gözlenir. Bu vakalarda akciğer ödemi sıktır.
Tedavi ve Bakım
Genel tedavi prensipleri uygulanır. Konvülsiyonlara karşı diazem ampul, taşikardi ve hipertansiyon için propranolol uygulanır.
Barbitüratlarda Zehirlenme
Tedavide sedatif, hipnotik ve antikonvülsan olarak kullanılır. İlaç bağımlılığı, intihar ya da kaza sonucu zehirlenmeler oluşur. Sekobarbital ve pentobarbital gibi kısa etkili olanlar çok toksiktir. Etkileri 15 dakikada başlar, 2-3 gramlık tek doz öldürücü olabilir. Öldürücü kan düzeyi 35 g/ml üzerindedir. Fenobarbital (luminal) gibi uzun etkili olanin etkisi 3-6 saatte başlar. 5 gram ve üzerindeki dozlar öldürücüdür.
Belirti ve Bulgular
Hafif vakalarda baş dönmesi, nistagmus, ataksi ve dizartri, hipotoni, yüzeyel solunum, apne, hipotansiyon, hipotermi, ağır vakalarda MSS depresyonu ve derin koma gözlenir.
Tedavi ve Bakım
Antidotu yoktur. Semptomatik tedavi yapılır. İlk 6 saat içinde gastrik laval yapılır. Aktif kömür uygulanır. Solunum yakından izlenir. Fenobarbital zehirlenmesinde idrar alkalileştirilir. (pH 7,5) Sıvı infizyonu ile şok önlenir. Gerekirse dopamin yapılır. Hasta komadaysa hemoperfüzyon ve hemodiyaliz uygulanır. Kardiyak aritmiye neden olduklarından MSS uyarıcıları kullanılmamalıdır.
Belirti ve Bulgular
Hafif vakalarda baş dönmesi, nistagmus, ataksi ve dizartri, hipotoni, yüzeyel solunum, apne, hipotansiyon, hipotermi, ağır vakalarda MSS depresyonu ve derin koma gözlenir.
Tedavi ve Bakım
Antidotu yoktur. Semptomatik tedavi yapılır. İlk 6 saat içinde gastrik laval yapılır. Aktif kömür uygulanır. Solunum yakından izlenir. Fenobarbital zehirlenmesinde idrar alkalileştirilir. (pH 7,5) Sıvı infizyonu ile şok önlenir. Gerekirse dopamin yapılır. Hasta komadaysa hemoperfüzyon ve hemodiyaliz uygulanır. Kardiyak aritmiye neden olduklarından MSS uyarıcıları kullanılmamalıdır.
Parasetamol Zehirlenmesi (Asetominofen)
Parasetamol Zehirlenmesi (Asetominofen), Analjezik ve antipretik olarak yaygın kullanılır. Toksik doz 140 mg/kg. Karaciğer toksisitesi yapar.
Belirtiler ve Bulgular
Bulantı ve kusma ilk görülen belirtidir. 24-48 saat içinde karaciğer enzimlerinde hafif yükselme, 2-3 gün sonra sağ kadran ağrısı, hepatomegali, sarılık ve kanama gelişebilir. İlacı plazma konsantrasyonu ilk 4 saat içinde 250 mg/litre, 12 saat içinde 50 mg/litre'den ve protrombin zamanı 22 saniyeden uzun ise prognoz kötüdür.
Tedavi ve Bakım
Destekleyici tedavi yapılır. İlk 1 saat içinde ipeka şurubu ile kusturma, 1 saati geçmişse gastrik lavaj yapılır. Müshille beraber aktif kömür verilir. Asetilsistein (mucomyst), assist şurup antidot olarak kullanılır. İlacın alımından sonra ilk 16 saat içinde verilmelidir. Başlangıç dozu 140 mg/kg, %5 dekstroz içinde 15-30 dakikada verilir. 70 mg/kg 4 saatte verilir. Oral kullanımın kusmalardan dolayı faydası yoktur.
Belirtiler ve Bulgular
Bulantı ve kusma ilk görülen belirtidir. 24-48 saat içinde karaciğer enzimlerinde hafif yükselme, 2-3 gün sonra sağ kadran ağrısı, hepatomegali, sarılık ve kanama gelişebilir. İlacı plazma konsantrasyonu ilk 4 saat içinde 250 mg/litre, 12 saat içinde 50 mg/litre'den ve protrombin zamanı 22 saniyeden uzun ise prognoz kötüdür.
Tedavi ve Bakım
Destekleyici tedavi yapılır. İlk 1 saat içinde ipeka şurubu ile kusturma, 1 saati geçmişse gastrik lavaj yapılır. Müshille beraber aktif kömür verilir. Asetilsistein (mucomyst), assist şurup antidot olarak kullanılır. İlacın alımından sonra ilk 16 saat içinde verilmelidir. Başlangıç dozu 140 mg/kg, %5 dekstroz içinde 15-30 dakikada verilir. 70 mg/kg 4 saatte verilir. Oral kullanımın kusmalardan dolayı faydası yoktur.
Kaydol:
Kayıtlar (Atom)