Beslenmemiz için gereken unsurlardan bir tanesi olan yağların 1 gramının 9 kalori enerji sağladığını ve vücut tarafı ile üretilemeyen esansiyel yağ asidi grubunun bedene alındığı zaman daha uzun zincirli yağ asitlerine çevrildiğini biliyor muydunuz?
Daha uzun zincirli yağ asitlerinin prostaglandin gibi hormonların işareti olan eikosanoidlerin yapı taşlarını meydana getirdiğini ve hormon benzeri bu maddelerin, hücre zarı meydana gelmesinde tesirli ve kan pıhtılaşması, yaraların iyi olması ve inflamasyonda görev aldığını belirten Hisar Intercontinental Hospital'da Beslenme ve Diyet Uzmanı olarak görev yapan Elif Karacanoğlu; "Beynin kuru ağırlığının yaklaşık %15 ila 30’unu oluşturmakta olan yağ asitleri nöral büyüme atağının gerçekleştiği gebeliğin son trimesterinden (7.,8.,9. aylar) 2 yaşa gelene kadar beyin ve retina hücrelerinde yüksek miktarda birikmeye başlamaktadır. Yaşamın erken süreci boyunca meydana gelen bu birikim beyin ve retinanın normal fonksiyonları ve gelişimi yönünden mühim rolü vardır ve çocuğun ileride ki yaşamındaki nöral ve görsel işlevlerini etkileyebilir. Normal nörolojik gelişim yönünden ilk altı ay süresince bebeklerin tek yiyecek kaynağı olarak anne sütü tüketmeleri, anne sütü almayan bebeklerin ise anne sütünün içeriğine yakın (%0.2 ila 0.5 oranında DHA içeren) düzeylerde DHA ile zenginleştirilmiş mama tüketmeleri önerilmektedir.
Neden günlük olarak yağ tüketmeliyiz
* Gıdalara lezzet verirler.
* Önemli organların etrafını sararak onları sarsıntı gibi haller karşı korurlar,
* Proteinlerle birleşip lipoproteinleri oluşturarak hücrenin yapı maddelerini meydana getirirler.
* Yağlar da karbonhidratlar gibi vücudun ısı ve enerji kaynağıdır.
* Yağlar enerji olarak depo edilebilmektedir.
* Damar, sinir ve organların korunmasında destektir.
* Retina ve beyin gelişimi gerekir.
* Normal doku çalışması için önemlidir.
* Besinler ile alınan yağlar, yağda eriyen vitaminlerin ( A, D, E, K ) emilmelerini ve taşınmalarını sağlarlar.
* Isı değişimlerine karşı yalıtım görevi yapmaktadır.
* Midenin boşalma zamanını geciktirerek, tokluk duygusu vermektedir.
* Deri yapısının devamlılığı için gereken temel yağ asitlerini sağlar.
Yağların fazlalığı ise kalp ve damar sistemi üzerine menfi etkilere neden olmaktadır. Yağın vücutta fazlalığı durumunda;
* İskelet üzerine fazla yük binmesi ve şişmanlık durumları ortaya çıkmaktadır.
* Birçok organ çevresinde birikerek hastalıklara yol açar.
* Kalp ve damar sistemi üzerine menfi etki yapmaktadır.
Niçin bilhassa balık yağı tüketmeliyiz
* Balık yağı genel olarak balıketi veya balık karaciğerlerinden elde edilmektedir.
* Balık yağları beyin için epey gerekli olup; belleği güçlendirmek, enerjiyi ve konsantrasyonu artırmak, Alzheimer hastalığını, yaşlılığa bağlı depresyon gibi problemleri azaltmak amaçlı balık tüketilmelidir.
* Balık yağı tümör gelişimini ağırlaştırır.
* Balık yağları ayrıca çocuk gelişmesi amaçlı lazım olan yağ asitlerini uygun oran ve yeteri miktarda içerdiğinden çocukları diyetinde yer alması mühim bir ihtiyacı karşılar.
* Uskumru, tuna, somon, ringa, sardalye gibi soğuk su (dip) balıkları yağlı olup, Omega 3’ten zengindir. Bununla birlikte hamsi ve palamut gibi ülkemizde çıkan balıklar da Omega 3’den zengindir.
* Haftada iki* üç gün yağlı balıklardan yiyerek Omega 3 ihtiyacınızı karşılayabilirsiniz.
* Omega* 3’ten zengin besinler ile beslenenlerde takviyeye gerek olmayabilir.
* Yaygın kanının tam tersi balık yağı şişmanlatmaz. Omega* 3 yağ asitleri şekerlerden yağ yapan yağ asit sentez enzimini inhibe edip yağ depo edilmesini azaltmaktadır. Bundan dolayı kilo kaybını kolay hale getirir.
* Ekmek, süt ürünleri, soslar ve margarin gibi besinlerin yer aldığı bu ürün grupları, Omega* 3 ve Omega* 6 yağ asitleriyle zenginleştirilmiş türlü besinler çoklu doymamış yağ asidi alımını artırmak amacıyla mühim alternatifler sunar.
Balık yağı tüketirken nelere dikkat etmek gerekir
* Yağların opak şişelerde saklanması ve ısı ve güneşe maruz bırakılmamaları gerekir. Fazla miktar da çoklu doymamış yağ asidi tüketilmesi serbest radikalleri fazlalaştırır. Bundan dolayı balık yağı alanların beraberinde mutlak suretle E vitamini gibi bir antioksidan alması gerekebilmektedir.
* Bilhassa birtakım balıkların (ton, köpekbalığı gibi büyük balılar) metil cıva ve başka çevresel kontaminantları içerebildikleri bilindiği için; bu türlerden elde edilen balık yağlarını sık tüketmek önerilmemektedir.
Balık yağının hangi hastalıklarda kullanılışı uygundur
* Alerjiler
* Alzheimer
* Anjinapektoris
* Damar sertliği
* Kanser
* Hipertansiyon
* Hiperaktivite
* Multipl Skleroz
* Enfeksiyon
* Kistikfibroz
* Öğrenme bozuklukları
* Lösemi
* Lupus
* Artrit
* Demans
* İmmün yetersizlikler
* Kalp hastalığı
* Görme bozuklukları
* Egzama
* Obezite
* Kronik bitkinlik sendromu
* Sedef hastalığı
* Reye Sendromu
* Diyabet
* Malnütrisyon
* Menopoz
