Bebeklerde gelişme geriliği neden olur?

Bebeklerde gelişme geriliği neden olur?

Hamilelik sırasında ve doğum sonrasında bebeklerin gelişimlerinde, belirli zaman aralıklarıyla yaşadığı bazı gelişim aşamaları bulunmaktadır. Bu aşamalar bebeğin normal bir gelişim süreci yaşayarak, sağlıklı bir insan olması açısından zorunludur. Gelişim aşamalarının herhangi birinin olağan zamanda olmaması birçok değişken başka sebebin varlığına işaret olduğu gibi, normal bir gelişim sürecinin yaşanmaması geniş bir yelpazede başka sağlık problemlerinin ortaya çıkmasına ve bu problemlerin yaşamsal veya kalıcı olmasına sebep olur.

Hamilelikler sırasında yaşanan gelişim geriliğine sebep olarak en sık görülen oksijen eksikliği, annenin yaşam tarzı, yapısı veya sağlığına bağlı olarak ortaya çıkabildiği gibi, çevresel etkiler nedeniyle annenin sağlığının bozulması gibi nedenlerle ortaya çıkabilir.

Genel anlamda annenin sağlığına bağlı olarak ortaya çıkan hamilelikte gelişme geriliği, bebeğin sağlık durumuyla da ilgili olarak ta ortaya çıkabilir. Doğum sonrasında yaşanan gelişme gerilikleri, bebeğin sağlığında var olan veya sonradan ortaya çıkan ciddi sağlık problemleri sebebiyle yaşanmaktadır. Bu nedenle hamilelik sırasında ve doğum sonrasında bebeklerin gelişim aşamaları uzman denetiminde ve dikkatle izlenmeli, yaşanan gecikmelerin neden ortaya çıktığı tespit edilmelidir.

Bebeklerde Gelişme Geriliği Nedir?

Bebeklerde Gelişme Geriliği Nedir?

Tıbben bebeklerin nörolojik gelişimlerinde beklenen, belli haftalarda, aylarda görülmesi zorunlu olan bazı bulgular vardır. Örnek olarak bir bebek bilinçli olarak gülümsemeye altı veya sekiz haftalıkken başlar, bu haftalarda bebeklerin yüzüne dikkatli bir şekilde bakıldığında ve konuşulduğunda bebeğin buna karşılık olarak size bakması ve bilinçli olarak gülümsemesi gerekir. Üç aya ulaşmış bir bebeğin başını kontrol edebilmeye başlaması, altı aylıkken destekli, sekiz aylıkken desteksiz tutunmaya başlaması, dokuz aylıkken dönmelere başlaması, en geç on beş aylıkken bağımsız olarak yürümeye başlaması bu bulguların bazılarıdır.

Benzeri olarak bebeklerin gelişim aşamalarında onlardan beklenen belli dönemlerde ortaya çıkması gereken bulguların, olağan bir süreç izlemesi gerekmektedir. Bu bulguların zamanında ortaya çıkmaması veya zamanından daha sonra ortaya çıkması durumunda, bebeklerin gelişimlerinde bir gecikmeye neden olur. Bu gecikmeye tıp dilinde bebeklerde gelime geriliği adı verilir. Çok çeşitli nedenlere bağlı olarak ortaya çıkabilen gelişim geriliği, bu zamansal gelişme bulgularının dikkatle izlenmesini ve yaşanan gecikmelerde mutlaka uzman yardımına başvurulmasını gerektirir. Gelişim geriliğinin nedenlerinin uzman görüşü ile tespit edilmesi, bebeklerin gelişmelerinde yaşamları boyunca etkilenebilecekleri rahatsızlıkların ortadan kaldırılmasını sağlar.

İlgili aramalar: bebeklerde gelişme geriliği nedir?

Bebeğin Normal Gelişimi

BEBEĞİN GELİŞİMİ

Bütün çocuklar bilinçsel ve fiziksel yeteneklerini aşağı yukarı aynı zamanda kazanırlar. Ortalama bir bebeğin becerileri şöyle sıralanabilir:

— 6 haftalıkken güler.
— 3'üncü ayda yüzükoyun yatarken kollarına dayanarak başını kaldırır.

— 6 aylıkken kendi kendine sırtüstü ya da yüzükoyun döner.
— 7 aylıkken bir yere dayatılırsa oturur.
— Yine 7 aylıkken kendi kendine anlamsız birtakım sesler çıkarır.
— 8 aylıkken kaşıkla kendini beslemeye çalışır.
— 12 aylıkken ana-baba gibi sözcükler söylemeye çalışır.
— Yine 12 aylıkken 1-2 saniye ayakta durabilir.
— 15 aylıkken yardımsız ayakta durabilir.
— 18 aylıkken basit buyrukları anlar.
— 20 aylıkken çişini, kakasını söyler.
— 2 yaşında çiş ve kaka sorunu biter. Basit birkaç cümle söyler.
— 3.5 yaşındayken gece işemelerini bırakır.
— 4 yaşında yardımsız giyinip, soyunur.
— 5 yaşındayken kendi kendine oynar, zıplar, kolları bacakları olan çöp adamlar çizebilir.

Aramalar: bebek ne zaman konuşur, çocuklar ne zaman konuşmaya başlar, kaç aylıkken konuşurlar , bebek ne zaman yürümeye başlar, çocuk ne zaman kendi başına yemeye başlar, çocuk kaç yaşında tek başına yemek yiyebilir, bebeğin ay ay gelişimi

Bebeğin Ağırlık ve Boy Gelişimi

Bebeğin Kilo ve Boy Gelişimi

Vücut ağırlığı hem anne-baba hem de doktor için bebeğin gelişip gelişmediğini gösteren önemli bir veridir. Bebek ne kadar küçükse, ağırlık, bebeğin sağlık durumunun saptanmasında o kadar önemlidir. Bebeğin tartılması herhangi bir hassas teraziyle yapılabilir. Belirli aralıklarla (haftada bir) bebeğin ağırlık kontrolü yapılır. Bebek, en iyisi sabah aç karnına ya da banyodan önce çıplakken tartılmalıdır.



Bebeğin birinci yaşına kadar kilo alışı çabuk ve düzenlidir. Bu artış ortalama:

- İlk üç ayda haftada 250 gr. civarında,

- 4-6 aylarda haftada 200 gr. civarında,

- 6-8 aylarda haftada 150 gr. civarında,

- 9-12 aylarda haftada 100 gr. civarındadır.

Çocuk ne kadar küçükse kilo alış oranı o kadar yüksektir. Bebeğin boy artışı, sırt üstü yattığı zaman bir cetvelle baştan ayağa kadar ölçülerek bulunur. Burada, ağırlık ve boy artışındaki sapmaların normal olabileceğini bilmek gerekir. Erkek ve kız çocuklar arasında çok az fark vardır. Kız çocuklarındaki ağırlık ve boy artışı erkek çocuklara oranla daha azdır. Anne-baba basit bir grafik tutarak çocuklarının ağırlık ve boylarının normal değerler içinde kalıp kalmadığını saptayabilirler.

Bebeğin Gelişmesi

ÇOCUĞUN GELİŞMESİ

Yeni doğan bebeğin hiç bir şey bilmediği kanısı doğru değildir. Belki şuurlu değil fakat içgüdüleriyle, hayatı izleyen ve etkileyen iyi veya fena bütün olayların akışına reaksiyonlar verir. Altını ıslatınca ağlayarak duyurur, Annenin memesi ağzına verilince emer, doymazsa ağlar, doyarsa memeyi ağzından çıkararak belli eder.



Aynı şekilde bebek tat ve kokudan da anlar. Ağzına, alıştığı anne sütünden daha tatsız bir sıvı verilirse almak istemez ve yüzünde hoşnutsuzluk anlamı belirir. Yeni doğan bebek şiddetli ışıktan rahatsız olur, bunun farkındadır, fakat bir süre etrafındaki eşyaları seçemez. Annesini daha ilk günlerde kokusundan tanıyabilir,

Bebek birinci aydan sonra fazla ışıklı şeyleri seçer, üçüncü aydan sonra ise çevresindeki eşyaları tanıyabilir

Kulakları ilk günlerde duymağa başlar, kuvvetli gürültülerden tedirgin olduğu anlaşılır. Bu gürültüler onu uykusundan uyandırır veya ağlamasına sebep olur.

Bebek bir buçuk aylık olduktan sonra ancak gözlerinden yaş gelir, o zamana kadar ağladığı zaman gözlerinden yaş gelmez.

Bebeğin Büyümesi ve Gelişmesi

Bebeğin Büyüme ve Gelişmesi

Bebek, doğumdan itibaren ilk kez 1 haftalıkken, 1-6 ay arasında ayda bir, 6-12 ay arasında 2-3 ayda bir, herhangi bir problemi olmasa da doktora götürülmelidir. 1-2 yaş arasında 3 ayda bir, 2 yaşından sonra da yılda bir doktor tarafından görülmelidir. Her gidişinde boyu, baş çevresi ve kilosu ölçülür. Aşıları yapılır. Doktor bütün sistemleri muayene eder ve beslenmesi ile ilgili sorular sorar. Bebeğin bu ayda yapması gereken hareketleri sorgular.



Bebeğin gelişme basamaklarında bir sorun varsa doktorun Denver Gelişimsel Tarama Testi yapması iyi olur. Bu testte çocuğun kişisel, sosyal, ince devin-sel, dil ve kaba devinsel gelişimi 10-15 dakika içerisinde kabaca değerlendirilir. Bu test zekâ testi değildir. Sadece zekâ geriliğinden şüphe edilmesi durumunda kullanılır. Daha ayrıntılı incelemeler çocuk nöroloğu, çocuk gelişimi uzmanı ve çocuk psikologları tarafından yapılır.

Çocuğumun IQ'sunu nasıl ölçtürebilirim?

Buna yanıt vermek de yine çocuk gelişim uzmanlarının işidir. Son yıllarda zekânın tanımı değiştiği için çocuğun hangi alanlarda zekâya sahip olduğu ve nasıl geliştirilebileceği konuları gündeme gelmiştir.

Anne ve babaların unutmaması gereken en önemli konulardan bir tanesi, çocukların özellikle konuşmaya başlamadan önce ne kadar öğrenebildiklerini ölçemediğimiz için mümkün olduğu kadar çok ilgi ve uyaran verilmesi gerektiğidir. Çocuğun konuşa-maması ya da yanıt verememesi anlamadığı manasına gelmez.

Çocuğun temel güven duygusu, dünyayı algılama biçimi ilk 3-4 yılda oluşmaktadır ki bu dönemin çoğunluğunda çocukla iletişimimiz konuşma şeklinde değildir.

İşte bu dönemde çocuğun gördüğü sevgi, ilgi, şefkat, karşılaştığı pozitif mesajlar ve dış dünyayı tanıyabilmesi için verilen fırsatlar, daha sonraki yıllardaki zekâsı ve kişilik gelişimi için çok önemlidir. Çocukların algılama ve öğrenme kapasitelerinin erişkinlere göre çok yüksek olduğu bilinmektedir. İlk yaşlarda öğrenilen bilgiler çok daha kalıcı olmaktadır. Bu nedenle çocukların bitmek bilmeyen sorularına yanıt verilmesi gerekmektedir. Soru sormalarını ve bu sorulara yanıt aramalarını destekleyiniz. Yanıtını bilmediğiniz sorular nedeniyle susturmaya kalkmayınız. Bilmediğinizi itiraf edip birlikte öğrenmenin yollarını arayınız. Bu otoritenizi sarsmaz. Aksine aranızdaki dostluk ve güven duygusunu pekiştirir. Yanlış yanıtlar güvenini sarsar. Sorularının yanıtını ya başka kaynaklarda aramasına ya da soru sormayan, düşünmeyen sığ bir kişilik geliştirmesine neden olur.

Elinizde pırıl pırıl binlerce sayfası olan bir defter var. Çocuğunuzun beynini temsil eden bu defterin her sayfasına, gelecekteki yaşamında içini doldurabileceği güzel ve parlak nakışlar çizebilir ya da hiç kullanılmamış sayfaların zamanla birbirine yapışarak bir broşür hâline gelmesine neden olabilirsiniz.