Radyoterapi Nedir?

RADYOTERAPİ NEDİR?

Radyoterapi, radyoaktif ışınlar ile tedavi demektir­­. Kanser olguların­da ameliyat ve kemoterapi benzeri bir tedavi yöntemidir ve yalnız başına yapılabilir olduğu gibi, ameliyat öncesi, sonrası veya kemoterapi ile birlikte uygulana­bilir­­.

Yaklaşık 100 sene önce radyoaktif ışınların keşfinden  bugüne radyasyon, tıpta teşhis (radyoloji) ve tedavi (radyoterapi) amacıyla, günden güne yaygınlaşarak kullanılır­­. Radyoterapide daha güçlü ışınlar kullanıldığı hal­de hasta tedavi esnasında, röntgen  çekiminde olduğu gibi, işlemi hissetmez­. Radyasyonun tehlikeleri hakkındaki yaygın endişele, tıp bugün radyasyonun kullanılmasın­da yeteri ka­dar bilinç sahi­bi ve deneyimlidir­­. Radyasyon tedavisi, gerektiği gi­bi kullanıldığın­da rizikosu çok az, yararları ise çok daha fazla olan bir tedavi modelidir­­.

Radyoaktif ışınlar, tedavi edilen  alandaki kanser hücreleri­ni yok edip tesirleri­ni gösterirler­. Bu arada tedavi alanı içindeki normal hücreler de bu ışınlar­dan kötü etkilenseler de, onların kendileri­ni onarma yetenekleri vardır­­. Dolayısıyla radyasyona bağlı normal doku hasarı çoğu kez geçicidir­­. Muhtemel yan etkilerden  olabildiğince kaçınmak amacı ­ile radyoterapide verilme­si planlanan toplam doz, seanslara bölü­nüp verilir­­. Genellikle haftanın beş günü, günde bir seans biçimin­de uygulanmaktadır ve hafta sonu hastanın dinlenme­si istenir ­. Böylelikle normal hücrelerin iyileşmesine de fırsat verilir­­.

Radyasyon tedavisi, Co-60 veya Lineer Akseleratör gibi cihazlar vasıtasıyla vücudun dışın­dan (harici radyoterapi) ya da vücut boşlukları veya doku içerisi­ne radyoaktif maddelerin yerleştirilme­si yoluyla içerden  (dahili radyoterapi) gerçekleştirilir­­. Tedavilerin şekli hastanın yaşı, genel sağlık durumu, teşhis edilen  kanserin türü, evresi, yerleşim yeri gibi birçok mü­him faktöre bağlıdır­­. Bu tedavi kararları, birçok farklı tıp branşın­dan uzman hekimlerin hastayı en  başın­dan beri beraber görüp değerlendirmeleri sonucu alınır ve her hasta ayrı değerlendirilir­­. Bu nedenle aynı tip kanser hastası bile olsalar, her hastanın tedavisi kendi şartların­da planlanır­­.

Harici radyoterapi sizi radyoaktif yapmaz­. Tedaviniz süresince ve sonrasın­da başka insanlarla (çocuklar dahil) aynı ortamda beraber olmanızda çevrenizdekiler açışın­dan hiç bir sakınca bulun­maz­. Evde kullandığınız hiç bir eşyanızı ayırmaya katiyyen gerek bulun­maz­. Radyasyon, kesinlikle bulaşıcı bir özellik taşımaz­.

Radyoaktivite

RADYOAKTİVİVİTE
Çernobil Nükleer Santrali'ndeki kazadan sonra, hiçbir şeyin eskisi gibi olmadığı biliniyor. Belirtildiğine göre, gerek sosyalist ülkelerin, gerekse batılıların yaptıkları birçok atom denemeleri, Hiroşima ve Nagasaki'ye atılan atom bombaları da Sovyetler Birliğindeki bu talihsiz kazadan önce de havadaki ve sudaki radyoaktivite miktarını önemli ölçüde arttırmıştı. İnsanlar ancak Çernobil kazasından sonra uyanabildiler.

Radyoaktivite sözcüğüyle parçalanan atom çekirdeklerinden bırakılan enerjinin oluşturduğu ışınlar ifade edilmektedir. Radyoaktif maddeler ise, doğada (Örneğin, bazı taş türlerinde) bulunduğu gibi, atom santralleri, araştırmalar ve tıp merkezlerinde yapay olarak üretilmektedir. Yapay radyoaktif maddeleri, tıpta tiroid bezleri rahatsızlıkları, kanser gibi hastalıklara karşı kullanılmakta, ayrıca bağışıklık sisteminin incelenmesi ve diğer hastalıkların da teşhisinde kullanılmaktadır.

Genellikle atom santralleri kazalarında ortaya çıkan radyoaktivite bulaşması, sağlığa zararlı olup, günümüzde hala sayısı kesin olarak bilinemeyen çeşitli hastalıklara yol açmaktadır. 500 remin üstünde radyoaktif ışın, insanın bütün vücuduna isabet ederse öldürücüdür. 100 remin üzerindeki ışınlar fenalık ve ishal gibi rahatsızlıklara neden olur. İnsanın normal olarak doğada yüklendiği radyoaktivite miktarı 100 miliremdir. Radyoaktiviteye karşı çocuklar büyüklerden, kadınlar ise, erkeklerden daha dayanıksızdırlar.

Düşük miktarda radyoaktiviteye karşı vücut kendini savunabilir. Radyoaktivitenin zararlı etkilerine karşı bol vitaminli taze besinler yararlıdır. Sigara ve diğer çevre kirliliği etkilerinden kaçınmak da önemlidir.