Radyoterapinin Yan Etkileri

RADYOTERAPİNİN YAN ETKİLERİ

Radyoterapi­nin amacı kanserli hücreleri yok etmektir, ama bu arada tedavi alanı içinde kalan sağlıklı hücreler de etkilenecektir­­. Bu şekil­de ortaya çıkabilecek yan etkiler çoğu zaman hafif olmakla beraber, bir­takım hastalar­da mü­him sakıncalar yarata­bilir­­. Tedaviye başlama dan evvel doktorunuz, tedavi süresince ve sonrasın­da olabilecek yan tesirleri size anlatacaktır­­. Bu konuda si­zin sorularınızla da genişletilecek açıklamalar sizi bilgilendirecek ve daha sonra doğabilecek sorunlara hazırlıklı olmanız sağlanacaktır­­.

Radyoterapi­nin olası yan tesirleri birçok faktöre aynı an­da bağlıdır:

Tedavi alanı­nın genişliği ve lokalizasyonu : Alan genişledikçe komplikasyon(istenmeyen  durum) rizikosu artar­. Ayrıca tedavi alanı­nın içinde yer alan kritik organ sayısı ve hacmi arttıkça, risk artar­. Her organın radyasyona direnci değişiktir­­. Özellikle radyasyona toleransı az olan böbrek, karaciğer gibi dokuların alan içinde bulunmuş olduğu durumlar­da en  fazla dikkat gerekir­­.

Uygulanacak toplam ve günlük doz miktarı: Gerek toplam ve gerek günlük doz miktarı ne kadar yüksekse, yan etki rizikosu de o kadar yüksek olacaktır­­.

Hastanın yaşı ve genel durumu: Yaşlı ve direnci düşük hastalarda, genel durumu bozuk hastalar­da radyoterapiye bağlı yan etkiler daha çabuk gelişir ve daha problemli seyreder­.

Tedavi­nin kalitesi: Doğru cihaz seçimi, doğru planlama ve tedavi süresince dikkatli bir takiple yan etki olasılığını asgariye indirmek olanaklıdır­­.

Radyoterapinin olası yan tesirlerinden  olabildiğince kaçınabilmek amacıyla, seanslara bölü­nüp verilir­­. Özel durumlar dışın­da haftanın 5 günü uygulanır, haftasonu 2 gün ise sağlıklı hücrelerin kendi­ni toparlamasına i­zin vermek amacı ­ile dinlenilir­­. Ayrıca yan tesirleri asgariye indire­bilmek için, tedavi alanı içinde kalan ve ışınlanmasına gerek olmayan sağlıklı dokuları radyasyon­dan korumak amacı ­ile özel yapılmış kurşun koruma blokları kullanılır­­. Yan etkiler genel olarak ilk günlerde değil, ilerleyen  günlerde, doz arttıkça başlamaktadır­. Vücudunuzdaki en  ufak bir değişikliği, hissettiğiniz en  ufak bir yakınmayı mutlak suretle doktorunuza bildiriniz­. Birçok hasta tedavi ilerledikçe gelişen  yan tesirleri, esas hastalığı­nın artmaya başladığı, ha t­ta hastalığın başka yerlere atladığı biçimin­de yorumlamaktadır­­. Bu, onun tedaviye olan inancını ve psikolojik durumunu bozmaktadır­­. Oysa en  baştan itibaren  bu yan etkiler hakkın­da bilinçlenerek ve ortaya çıkacak her yeni durumdan doktoru haberdar ederek, bu olumsuzluktan kurtulmak olanaklıdır­­. Yan tesirlerin çok büyük bir bölümü tamamen  geçicidir­­. Tedavi sonrası bazısı günler, bazısı haftalar içinde kaybolacaktır­­. Ayrıca her yan etki için, yakınmaları hafifletecek tıbbi çareler mevcuttur­. Bazen  bazı ilaçlar kullanarak, bazen  tedaviye bir müddet ara vererek bu yan tesirleri hafifletmek olanaklıdır­­. Yan etkiler, asla tedavi­nin kötü gittiği veya bir işe yaramadığı biçimin­de yorumlanmamalıdır­­.

Radyoterapi­nin yan tesirleri, tedavi süresince görülen  "erken  komplikasyonlar" ve tedaviden  bir müddet sonra beliren  "geç komplikasyonlar" olarak sınıflandırılır­­. Ayrıca olası yan etkiler, tedavi­nin uygulandığı alana göre değişir.

Işın Tedavisi

IŞIN TEDAVİSİ
Radyoaktif ışınlar, çoğu kötü tümörlerin tedavisinde kullanılır. Tedavi sırasında ışınlar cildi geçip, vücuda girer. Bu sırada önemli olan cilde aşırı miktarda radyoaktivite zararı vermemektir. Bazı metotlarda tedavi radyoaktif madde -örneğin rahim gibi- vücut organlarının içine yerleştirilir. Ya da haplarla hasta organa ulaştırılır. Böylece sağlıklı organlara veya dokulara verilebilecek zarar, en alt düzeyde tutulurken yüksek doz hasta organa ulaştırılır.

Işın tedavisi, kanserli dokuları zayıflatır, hatta yok edebilir. Fakat tümüyle risksiz değildir. Kanserli dokuların başarılı bir tedaviden sonra yeniden oluşması da ihtimal dahilindedir. Tedavinin uygulama sona erdikten sonra, cilde ve bazı iç organlara zarar vermesi de mümkündür.