Prolaktin

Prolaktin Nedir?

Hipofizden  salgılanmakta olan ve peptit yapıda bir hormon olan prolakti­nin hayvanlar­da 85'e yakın sayıda farklı tesirleri bili­nir­­. İnsan­da bilinen  fiziksel fonksiyonu süt oluşmasıyla alakalıdır­­. Erkekteki fiziksel rolü henüz netliğe kavuşmamıştır.

PROLAKTiN (LAKTOTROP HORMON – LTH)

Adenohipöfizin, asidofil hücrelerin­den  salgılanmakta olan "Prolaktin" (Laktotrop Hormon* LTH), süt salgılanmasına neden  olan hormondur­. Memelerdeki süt bezleri kafi bir dokusal yapıya sahip olsalar da prolaktin olmadan süt salgılanamaz­. Östrojen  ve progesteron hormonları memede süt verme için uygun bir dokusal ortam hazırlarken, prolaktin bu dokunun fonksiyon görmesine imkan vermekte­dir­­. Prolaktin hormonunun aynı an­da annelik duygularını körüklediği de düşünülür­.

Prolaktin hormonu beyi­nin orta bölgesinde yer alan hipofiz bezin­den  salgılanmakta olan peptit yapısın­da bir hormon­. Kısaca PRL biçimin­de yazılır­­. Hipofiz bezi pituiter bez diye de isimlendirilir­­. Prolaktin hormonunun hipofiz bezin­den  salgılanma­sı yine beyinde mevcut olan hipotalamus bölgesi tarafı ile kontrol edilmektedir­­. Hipotalamustan salgılanmakta olan dopamin hormonu prolaktin salgılanmasını inhibe eder yani azaltmaktadır­­.  Hipotalamustan salgılanmakta olan TRH hormonu ise prolaktin salgılanmasını arttıran etki ortaya koyar­. (TRH: thyrotropin -releasing hormone)

Prolaktin (PRL) hormonunun normal değerleri nedir?
Prolaktin hormonu kadınlar­da adet döngüsü içerisinde değişmeler gösterse de yaklaşık olarak değeri 13 ila 15 µg/L dolayındadır­­.  Adet çağı­nın ortasın­da yani yumurtlama (ovulasyon) günlerine yakın günler­de birazcık daha yükseklik gösterebilir­­. Netice itibari ile üreme dö­nemindeki kadınlar­da genel olarak 20 µg/L (ng/mL) üstündeki değerler normaldışı yüksek kabul edilmektedirler­. Gebelikte aylar ilerlediği müddetçe prolaktin hormonu düzeyi de artar ve normalin çok üstün­de değerlere ulaşır­­. Erkekler­de genel olarak 6 ila 10 µg/L arası değişen  değerler­de bulunmaktadır­­.

Prolaktin (PRL) hormonu tesirleri nelerdir?
Kadın ve erkek bedeninde prolaktin hormonunun çok türlü tesirleri, görevleri bulunur­. Bunlar­dan bazısı hala inceleme aşamasın­da net saptanamamış etkilerdir­­. En net ve iyi bilinen  tesirleri şunlardır:

* Kadın­da memeler­de süt üretimi­nin sağlanması.
* Cinsel arzu ve istek ile alakalı görevleri bulunur­.
* Erkekler­de sperm üretim evrelerinde tesirleri vardır.

Prolaktin yüksekliğinin belirtileri: Prolaktin yüksekliği "hiperprolaktinemi" diye isimlendirilir­­.
* Anovulasyon ve adet düzensizliği: Prolaktin hormonunun yüksekliği yumurtlama olmayışı ya da yumurtlama düzensizliği, buna bağlı bir şekil­de adet (mens) düzensizliği, adetler­de seyrelme gibi belirtilere neden  ola­bilir­­. Bazı zamanlar uzun süreli aylar boyunca adet görmemeye neden  ola­bilir­­.

* Gebe ya da lohusa olmayan, emzirmeyen  kadınlar­da göğüslerden  süt (sıvı) gelişine neden  ola­bilir­­. Buna galaktore ismi veri­lir­­. Göğüsler­de has­saslık ve ağrı ortaya çıka­bilir­­.

* Prolaktin yüksekliği kadınlar­da cinsel isteksizliğe neden  ola­bilir­­.

* Sıcak basma­sı (Menopozdakine benzer şikayetler)

* Vajinada kuruluk ve buna bağlı ilişkide ağrı duyulması

* Östrojen  ve testosteron hormonların­da düşüklüğe neden  olduğun­dan kemik erimesine (osteoporoz) neden  ola­bilir­­.

* Erkekler­de prolaktin hormon yüksekliği göğüsşer­de büyüme (jinekomasti), cinsel isteksizlik, sertleşememe gibi belirtilere neden  ola­bilir­­.

* Her iki cinste de eğer prolaktin hormonu yüksekliği­nin sebe­bi hipofiz bezinde büyümekte olan bir adenom ise bu adenomun optik sinire (göze giden  sinir) baskı yapma­sı sonucun­da görme sorun­ları ortaya çıka­bilir­­.

İlgili aramalar: prolaktin nedir, prl nedir, prolaktin hormonunun görevi nedir, lth nedir, lth açılımı nedir