Çocuğa Uyku Alışkanlığı Nasıl Kazandırılır?

ÇOCUKLARA UYKU ALIŞKANLIĞI KAZANDIRMAK

Çocuklar için ayrı bir oda ayarlanarak, çocuklar bu kendilerine özel odada yatırılmaya alıştırılmalıdır. Bu oda sırf uyumak için gidilen bir oda olmayıp orada anne ve çocuğun uyku öncesi oyun oynama, hikaye okuma, resim yapma gibi etkinliklerin de yapıldığı bir yer olmalı ve çocuk kendini bu odada güvende hissetmelidir.

Çocuklar sürgüne gönderilir gibi haydi odana uykuya denilip zorla yatırılmamalıdır. Çocuk, annesi tarafından yatırılıp iyi uykular öpücüğü verilip üstü örtülecek olur ve bir müddet daha anne bu odada oyalanırsa daha kolay uykuya dalar. Odanın havadar, loş ve sakin olması uyumayı kolaylaştırır. Bu durum günün aynı saatlerinde gerçekleştirilmelidir.

Çocuğun yatması için dayak, rüşvet ve korkutmaya asla başvurulmamalıdır. Uyumayan çocuklarda uzun süre yataklarında tutulmamalıdır.

Çocuğun yatmadan önce çişini yapması hem kuruluk alışkanlığının kazanılmasına yardımcı olur hem de çişinin yatağa kaçırılması ya da çocuğun uykusunun bölünmesi önlenmiş olur.

Çocuğun yattığı yatağın rahat, odanın ılık, havadar ve sakin olması çocuğun daha fazla uyumasına yardımcı olur.

Bebeğin odası sade ve zevkli bir şekilde düzenlenmelidir. Bu odada bebeğin beşiği ya da karyolası, dolabı, oyuncakları, annenin bebeğini emzirebileceği bir koltuk, yorulduğunda da dinlenebileceği bir kanepenin bulunması iyi olur. Bazen bebekler büyük kardeşleri ile ayn odayı paylaşabilir. Odanın tümden halı ile kaplanması ses geçirmemesi açısından iyidir ancak halının tüyleri mikrop ve toz barındırdığından sık sık temizlenmelidir.

İlk aylarda bebekler ebeveynlerin odasında da kalabilirler. Ancak ayrı bir yatağı muhakkak olmalıdır. İlk günlerde bebek zevkle süslenmiş sepet, beşik vb. yerlerde yatabilir. Bebek arabalarından üst kısmı seyyar olanlar da bebek yatağı olarak kullanılabilir.

İlerleyen günlerde bebek karyolaları çok daha kullanışlıdır. Karyola korkuluklarının minderle kaplanması bebeğin korkuluklara çarpmasını engeller. Bebeğin yatağı orta sertikte olmalıdır. Yastık kullanılmaması tercih nedenidir. Eğer kullanılacaksa çok ince olanları tercih edilmelidir. Çarşafları lastikli olup yatağın etrafına geçirilmelidir.

Yatak takımları pamuklu, açık renk ve kolay temizlenen cinsten olmalı, bir iki adet yedeği bulunmalıdır. Uyku tulumları da kullanışlıdır. Bebeğin üstünü örtecek yorgan ve battaniyelerin pamuklu, tüysüz olması, çok kalın olmaması gerekir.

Bebek beşik ve karyolalarının üstüne bebeğin ilgisini çekecek müzikli hareketli mobiller ve oyuncaklar konulabilir. Ağlayan bebeğin sesini diğer odalara taşıyan elektronik cihazlar özellikle geniş evlerde anneye hareket rahatlığı sağlar.

Bebek, kendi yatağında ve odasında kendi kendine uyumaya alıştırılmalıdır. Ayakta, kolda sallama ve ninniler bebekte alışkanlık yapacağından ve daha sonraları bunlarsız uyuyamayacağından rağbet edilmemelidir. Bu durum sonraları annenin işini zorlaştırır.

Bebek Neden Uyumaz?

Bebeklerin uyumak istemeyişinin yada uykusunu tam almadan uykudan uyanma nedenleri şöyle sıralanabilir:

- Karnı açtır.

- Altını ıslatmıştır.

- Kulak ağrısı, gaz sancısı vardır. Ya da bütünü ile bir hastalığa yakalanmıştır.

- Vücuduna batarak kendisini rahatsız eden bir şey vardır.

- Huysuz ve huzursuzdur.

- Gürültü, aşırı sıcak ya da soğuk gibi uyku düzenini bozacak diğer etkenler vardır.

İlgili aramalar: bebeğin uyumamasının nedenleri nelerdir? bebeğim uyumuyor nedeni ne olabilir?

Bebekler Günde Kaç Saat Uyur?

0-2 yaş çocukları günde kaç saat uyumalıdır? Yeni doğan bebekler günün büyük bir kısmını uyku ile geçirirler. Özellikle ilk bir ayda bebek meme emerken yorulur ve uyur. Bir müddet sonra uyanır ve tekrar emmeye devam eder. Zamanla uyanık kaldığı saatler uzamaya başlar. Bazı çocuklar uykuya düşkünken bazıları uykuyu sevmez. Bebek büyüdükçe uykuya olan ihtiyacı azaldığı gibi uykuda geçirdiği süre de kısalır. Bebekler kış aylarında daha çok uyurlar. Çok sıcak ve soğuk ortam bebeğin uyumasını engeller. 18-20 derecelerdeki oda sıcaklığı bebekler için uygundur. Hasta ve huzursuz bebekler, istediği kadar uyuyamazlar. İlk günlerde bebek az emdiğinden açlık da bebeğin uykusunu sık sık böler. Bebekler günde kaç saat uyurlar? 0-1 aylık bebekler günün 20-24 saatini, 1-6 aylık bebekler günün 16-20 saatini, 6-12 aylık bebekler ise günün 13-16 saatini uyuyarak geçirirler. Bir yaşından sonra uykuda geçen süre daha da azalır. Çocukların 1-2 yaş arasında günde iki kez, 3-5 yaş arasında günde bir kez gündüz uykusuna ihtiyaçları vardır. Bu süreler çocuktan çocuğa ve çocuğun sabah kalkma ve gece uyuma süreleri ile de yakından ilişkilidir. Yaklaşık 1-2 saat de gündüz uyurlar. 6 yaşından büyük çocuklar gündüz uyumaları için zorlanmamalıdır. Sabah erken kalkan ve gece geç yatan çocukların daha çok gündüz uykusuna ihtiyaçları vardır. İlköğretim döneminde de çocukların günde 9-10 saat uyumaları gerekir.

Bebeklerde Uykunun Önemi

0-2 yaş çocuklarında uykunun önemi

Uyku ile insan vücudu fiziksel ve ruhsal olarak dinlenir. Bir sonraki gün için ihtiyaç duyacağı enerjiyi toplar. Uykusunu iyi almış çocuk dinç olur. Çalışma ve oyun için ihtiyaç duyacağı enerjiyi depolamış olacağından etkinliklerde aktiftir. Oysa uykusunu alamamış çocuk yorgundur. Fiziksel etkinliklerde oyun ve çalışmalarında isteksizdir. Gün boyunca neşesiz, huzursuz ve huysuz olur. Ufak, tefek şeyleri bahane ederek hırçınlaşır ve ağlar.

Yeni doğanlar günün büyük bir kısmını uyku ile geçirirler. Bireysel farklılıkların olmasına rağmen çocuklar büyüdükçe uykuya ayırdıkları süre ve ihtiyaçları da azalır. Uykunun kesintisiz olması önemlidir. Uykunun çeşitli nedenlerle sık sık bölünmesi çocuğu daha da tedirgin eder. Sağlıklı bebekler daha uzun süre uyurlar. Vücuduna bir şey batan, altı ıslanan, karnı acıkan ve hasta bebeklerin uykusu sık sık bölünür. Sessizlikte uyumaya alışan bebeklerin uykusunu gürültü de engelleyebilir.

Bebeğin ihtiyacı olan uykuyu uyuyabilmesi için gerekli ortamın hazırlanması gerekir. Öncelikle bebeğin karnı doyurulmalıdır. Karnı tok olan bebekler daha uzun süre kesintisiz uyurlar, sonra altı kontrol edilir ve eğer altını kirletmişse altı değiştirilir. Bebeğin vücuduna batacak, bebeği rahatsız edecek bir şeylerin varlığı araştırılır. Eğer bebek hasta da değilse yatağına yatırıldığında hafifçe başının okşanması ya da sırtının sıvazlanması ile yavaş yavaş uykuya dalacaktır. Bebek kendi kendine uyumaya alıştırılmalıdır. Bebekler emerek, sallanarak, ninni ya da hafif müzik ile sakinleşerek de uykuya dalarlar. Ancak bebek her uykuya dalışta sallanmayı ve ninniyi isteyeceğinden annenin ve kendine bakan kişilerin işini zorlaştıracaktır.

Bebek her gün aynı saatte ve aynı yerde uyutulursa giderek uyku alışkanlığını kazanır ve uykuya dalması da kolaylaşır. Anneler bebeklerinin yakınında olmalı ve bebekleri uyandığında sesini duyabilmelidir. Yatağında uzun süre uyandığında ağlayan bebekler kendilerini güvensiz hissedeceklerinden daha sonraki günlerde de uyumaları zorlaşacaktır. Bazı çocuklar sıcak bir banyodan sonra daha rahat uyurlar. İlk üç ayda bebeğin hafif bir battaniye ile sarılması bebeğin kendini güvende hissetmesine ve istediği ısıyı temin edebilmesine yardım edeceğinden uyuması da kolaylaşacaktır. El kol hareketleri ile de kendini uyandırmadığından daha uzun süre uyuyabilir.

Bebek Hangi Pozisyonda Yatırılmalıdır? Bebekler yüzü koyun yatırılmamalıdır. Uykuda ölümler daha çok yüzü koyun yatan bebeklerde görülmüştür. Özellikle ilk üç ayda bebeğin sırt üstü ya da yan olarak yatırılması gerekir. Daha sonraki dönemlerde bebek en rahat uyuma şeklini kendisi bulacaktır.


İlgili aramalar: bebek neden uyumaz? bebeğim uyumuyor neden olabilir? bebek nasıl yatırılır? bebeği uyutmak için ne yapmak gerekir? bebek yüzüstü yatırılır mı? bebeğin yüzükoyun yatması sakıncalı mıdır?

Çocuklarda Uyku Sorunları

Uyku sorunları:

Bebekler birkaç haftalık olana kadar gece 2-3 kez uyanırlar. Ama büyüdükçe uyku ritm kazanmaya başlar. Bir yaşındaki çocuk 24 saatin 16 saatini uykuda geçirir. 1.5 yaşına doğru uyku gereksinimi kendine göre ayarlanır.

Uyuyan bebeğin sık sık yanına gidip gelmek bebeği anneye bağımlı kılar ve ilgiyi bulamadığı zaman da uykusuzluk başlar. Gece mamalarını bırakmış çocuk uyanıp ağlamaya başlarsa yanına gitmemeli, uyuması beklenmelidir. Ama ağlama devam ederse onu rahatsız eden şey araştırılmalıdır. Ancak anne bebeği kendi yatağına almaktan kaçınmalıdır.

Bazı çocukların gece uykuları muntazam olduğu halde uykuya dalmakta güçlük çekerler. Uyumaya çalışırken kimsenin odasına girip onu rahatsız etmesine izin verilmemelidir.

Çocuk hiçbir zaman ceza olarak yatağa gönderilmemelidir. Bu onun bir daha uykuya rahat dalmasını engeller.

Karabasanlar çocuklarda 4 yaşından sonra görülür. Çocuğun okul ya da evdeki problemlerinin yarattığı stresin belirtisidir. Bunun fiziksel bir hastalıkla ilgisi yoktur. Ancak çocuk ateşli bir hastalığa yakalanmışsa da kabus görebilir.

Uykuda yürümek ise kendi başına ciddi bir hastalık değildir ama duygusal bir rahatsızlığın varlığını gösterir.

Karabasan Gören ve Uyurgezer Çocuk İçin Ne Yapmak Gerekir?
Karabasan gören çocuğa hemen yetişmeye çalışıp sakinleştirmek yarar sağlar. Ona soru sormadan, hoşuna giden değişik bir konu açarak yeniden uykuya dalmasını sağlamak gerekir.

Uykusunda yürüyen çocuğu uyandırmadan, şefkatle yatağına doğru götürmelidir. Bir çocuk psikiyatristi ile görüşmekte yarar vardır.

Çocuklarda Uykusuzluğun Nedenleri

Uyku Yetişkinlerde psikolojik baskılar, olağanüstü heyecanlar, gerçek üzüntüler dışında, bir tatil yolculuğuna hazırlık bile uykuyu kaçırabilir.

Anne-baba; çocuklarının düş görmesi, bir gürültü ya da karanlıktan korkması nedeniyle uyandığını Çabuk öğrenirler. Çocuklar, korkularından söz ederler ve kolayca yatıştırılabilirler. Karanlıktan korkmada gerçek bir psikojen etken vardır. Çocuk, geceleri bağırır, acıyla ağlar ve sık sık irileşmiş gözlerle yatağında oturur, bazen de kalkıp dolaşmak ihtiyacını duyar. br />


Ana-baba, çocukla konuşmak istediklerinde, sanki onları hiç duymamış gibi davranır. Çoğunlukla, korktuğunu belli eden tek heceli sözcükler söyler. Çocuk birden uyandığı zaman nerede olduğunu bir an kavrayamaz. Uyurgezer bir çocuk uykuda dolaştığını bilmez. Gece kalkar, etrafta dolaşır, ağlar ya da konuşur, kapıları açar ve normal davranır, ama sonradan bu yaptıklarını hatırlayamaz.

Her iki rahatsızlık da çocuğun yenemediği bir iç korkunun sonucudur. Örneğin, ana-babanın tartışması ve anne ya da babanın evi terk edeceği korkusu, ertesi günkü okul ödevinden duyulan korku, iç korkunun nedenleri arasında sayılabilir.

Bebeklerde ve Çocuklarda Uyku

BEBEKLERDE, ÇOCUKLARDA UYKU DÜZENİ VE SORUNLARI
UYUMAYAN BEBEK İÇİN NELER YAPILABİLİR?

Uykunun, aktif ve hızlı göz hareketlerinin olduğu (REM) ve olmadığı (non-REM) iki bölümü vardır. REM bölümde rüya görülür. Uyku süresinin % 50'si REM, % 50'si non-REM şeklinde geçer. Çocuklarda 50-60 dakikalık aralarla bu sikluslar devam eder. Erişkinlerde ise 90-100 dakikalık aralar vardır. Bu nedenle çocukların uyku siklusu ile erişkinlerinki birbirine benzemez. Kesintisiz gece uykusu 3 yaş civarında oluşur.



ÇOCUKLAR NE KADAR SÜRE UYUMALIDIR?
- Yeni doğan bebekler ortalama 18 saat,

- 6-15 ayda 10-12 saat (Bu dönemde gündüzleri 2 kez şekerleme görülür. 15 ayın üzerinde şekerleme kalkar ya da bire iner.),

- 5 yaşta ortalama 11 saat,

- 10 yaşta ortalama 9.5 saat,

- Ergenlik çağında ise ortalama 8-9 saat uyurlar.

İyi bir uyku için ortam çok önemlidir:

- Oda ısısı 18-20 °C olmalı,

- Hafif aydınlatılmalı,

- Giysiler ve çarşaflar yumuşak pamuklu kumaştan olmalı,

- Evi aşırı sessizleştirmekten kaçınmalıdır.

Bazı bebekler hafifçe sallanarak, bazıları uğultulu sesler eşliğinde (elektrik süpürgesi, fön makinesi), bazıları emzik emerek uyumaktan hoşlanır. Uykusu gelince huzursuzlanıp emmeyi reddeden bebekler de vardır. Bebeğiniz için en uygun yöntemi bebeğinizle birlikte belirlemeniz en iyisidir. Bunun için:

- Sürekli aynı saatte ve aynı yerde uyutun.

- Karnı aç olmasın.

- Altı ıslak olmasın.

- Uyku öncesi banyo rahatlatıcıdır.

- Sakinleştirici bir müzik ya da ninni söylemeniz uykuya dalmasını hızlandırır.

- Yatağında sevdiği bir oyuncağı bulundurun (yumuşak olmalı).

- Uykusunun geldiğini anlayınca yatağına yatırın, ama odayı terk etmeyin.

- Çocuğu heyecanlandıracak oyunlar ve uyarılardan kaçının.

- Telefon, kapı, evdeki diğer çocukların gürültüsü gibi seslerin mümkün olduğunca duyulmamasını sağlayın.

- Yatma saatini eğlenceli bir hâle getirmek için kısa bir hikâye okuyun.

- Herhangi bir şey huzursuzluk vererek uykusunu kaçırmış olabilir. Başka bir aktivite deneyin. Yorulunca uyuyacaktır.

- Çok çaresiz kaldığınızda otomobille kısa bir gezinti yapmanız uykuya dalmasına yardımcı olabilir. Uykuya direnme, anne ve babalar tarafından çok sık görülen bir yakınmadır.

Aramalar: çocuk kaç yaşında ne kadar uyumalıdır, bebeğin uyumamasının nedenleri, bebeğim uyumuyor ne yapabilirim, çocukta uyku sorunu, çocuğumu nasıl uyuturum