Gut (Nikris)

GUT HASTALIĞI (NİKRİS)
Gut, bir özümleme (metabolizma) hastalığıdır. Diğer bir ismi de nikris hastalığıdır. Genellikle 40 yaşın üstündeki erkeklerde ortaya çıkmaktadır. Hastalık idrar asitlerinin eklemler ve civarında ayrıca tükrük keseleri ve veter boşluklarında birikir. Tipik kriz yüzde 75 ayak başparmağının alt mafsalında başlar.

Eğer hemen tedavi edilmezse hastalık haftalar ve aylar sürer. Sonunda çeşitli mafsallar tahrip olur. Buna kronik gut denir. Akut gut ise, çeşitli ilaçlarla tedavi ediliyor. Sürekli tedavide ise, beslenme alışkanlığında köklü bir değişiklik yapılarak idrar asidi azaltılır.

Balık, özellikle domuz eti, alkol, kuşkonmaz ve baklagillerin gut hastalığı açısından olumsuz etkileri olduğu biliniyor. Eskiden tipik erkek hastalığı olan gut hastalığı son zamanlarda kadınlarda da giderek artarak ortaya çıkmaya başlamıştır. Kadınlarda ilk belirti, ayak başparmağı yerine el parmak mafsallarında ortaya çıkıyor.

Aramalar: gut nedir? nikris nedir? gut hastalığı nasıl olur?

Gut Hastalığı Nedir?

Gut Nedir?

Gut hastalığı özellikle de 40 yaşın üzerindeki erkeklerde görülmektedir. Vücudun biyokimyasal yapısında oluşan bir takım değişiklikler nedeniyle eklemlerde kristal şeklinde ürik asidin birikmesi sonucu oluşmaktadır. Gut bilhassa diz, dirsek, parmak ve ayak eklemlerinde oluşur. Bu hastalığa yakalanan kişileri hemen hemen % 75'inin ayak başparmağı eklemi tutulmaktadır.

Gut hastalığı ani bir şekilde de gelişebilmektedir. Bir sabah kalktığımızda bir bakarız ayak parmağımızın eklemi şişmiş ve parmağımız ağrıyor. Bu bölgede aşırı hassasiyet olacağı için ufak bir dokunmak bile ağrıya neden olacaktır. Hastalığın bu döneminde acele ile bir ağrı kesici alarak ağrıyı dindirmeye çalışmak son derece hatalıdır. Aspirin ve benzeri ağrı kesiciler ürik asitin vücut dışına atılmasını yavaşlatmaktadır.

Böyle bir ağrı olduğunda ilk etapta yapılacak en doğru hareket soğuk kompres yapmaktır. Ağrıyan bölgeye soğuk uygulama yapmak ağrının şiddetini azaltacaktır. Gut hastalığının tedavisinde daha çok önleyici tedavinin rolü vardır. Hasta olan kişinin fazla kilolarından kurtulması, proteinden, (bilhassa kırmızı et tüketmekten ve kırmızı et bulunduran yemeklerden) ve alkolden uzak durması olası gut krizlerini önlemeye fayda sağlar.

GUT HASTALIĞI NEDİR? GUT HASTALIĞI HAKKINDA BİLGİ

GUT HASTALIĞI HAKKINDA DEĞİŞİK KAYNAKLARDAN DERLENMİŞ BİLGİLER

Gut, ani bir biçimde, eklemler üzerinde ileri derecede ağrıya, duyarlılığa, kızarıklığa ve şişkinliğe neden olan metabolik bir eklem hastalığıdır. En çok, ayak baş parmaklarında görülür. Genellikle, orta yaş üzerindeki erkekleri etkiler. Metabolik bir hastalık denilmesinin nedeni, kandaki ürik asit düzeyi ile ilgili olmasındadır. Genel olarak, kandaki ürik asit düzeyi 7 ile 8 mg/dl’yi aşarsa, ürik asit, kristaller halinde eklem içlerinde birikip Gut’a neden olur. Bu, yine de ürik asit düzeyinin normal olduğu kişilerde hastalığın hiç ortaya çıkmayacağı anlamına gelmez. Özellikle, aşırı kilolu tansiyonu yüksek, diyabetli kişilerde, bu düzey normal bile olsa hastalık oluşabilir. Toplumunyaklaşık yüzde beşlik bir kesiminde ise, ürik asit düzeyi yüksek olduğu halde, hiçbir belirti ortaya çıkmayabilir. Gut, bin erkekten 13-14’ünü, kadınlarda ise, 6’sını etkiler. 

--

Gut Tanısı nasıl konur?  Tedavisi

Tanısı nasıl konur?
Tanının en kesin olarak konulması, ekleme iğne ile girip (arthosentez), eklem sıvısını çekip bu sıvıdaki ürik sit kristallerinin mikroskop altında göstermek yolu ile olanaklıdır. Bu mümkün değilse, hekim klinik bilgisine ve kan testlerine dayanır. Tedavi
İlaç ve özel diyet tedavinin ana bölümünü oluşturur. Ağrılı nöbetler sırasında erkenden anti-enenflamatuvar ilaçlar verilir. Bunların yanı sıra,mutlaka doktorun önereceği biçimde verilmesi gereken kolçisin adlı ilaç da oldukça yararlıdır. Hastalık dindikten sonra, genellikle, bir ay beklenip, kanda ürik asit oluşumunu azaltan ya da kanda biriken fazla ürik asitin atılmasını, eğer böbrekleriniz sağlamsa, sağlayan ilaçlar başlanır.
Uzun vadede, doktorunuz ve beslenme uzmanına danışarak hangi yiyecekleri yiyip yiyemeyeceğinizi kararlaştırmanız gerekir.

--

Vücutta ürik asit fazlalığı sonucu ortaya çıkan ve pek çok organda soruna yol açabilen 'Gut'a karşı diyetinize dikkat etmelisiniz
Ürik asit, normalde sağlıklı bir insanın kanında çeşitli kimyasal süreçler sonucunda ortaya çıkan bir yıkım ürünüdür.
Ürik asit fazlalığı sonucunda 'Gut Hastalığı' (Podagra, damla hastalığı ve nikris olarak da bilinen) meydana gelebilmektedir. Bunun yanı sıra fazla miktardaki ürik asit, dolaşım sisteminde, damarlarda, kalpte, böbreklerde ve daha pek çok organda birikip sorunlara sebep olabilmektedir.

Nasıl ortaya çıkar?
Zamanla eklem sıvılarında ürik asit kristaller birikmeye başlar ve Gut ataklarına neden olur.
Genellikle her seferinde diz, dirsek ve el bileği gibi bir eklemi etkileyen bu ataklar daha çok ayak başparmağı ekleminde dayanılması oldukça zor ağrı, şişlik ve kızarma ile ortaya çıkmaktadır. Hastanın bu dönemde aspirin ve benzeri ilaçları alması son derece yanlıştır, çünkü aspirin ürik asitin vücuttan atılımını yavaşlatır.
Gut hastalığı çoğunlukla 40 yaş üstü erkeklerde görülmektedir. Kadınlarda ise çok nadiren menapoz sonrası gelişebilmektedir.


Pürin İçeren Besinler
Düşük miktarda pürin içeren besinler (100 gramları 0-15 mg pürin içerir): Süt ve türevleri, peynir, yumurta, ekmek, tahıllar, sebze ve meyveler.
Orta miktarda pürin içeren besinler (100 gramları 50-150 mg pürin içerir): Et, tavuk, balık, kuru baklagiller, mantar, ıspanak, karnabahar, kuşkonmaz.
Fazla miktarda pürin içeren besinler (100 gramları 150-300 mg pürin içerir): Sakatatlar, av etleri, havyar, ançüez, küçük balıklar.

--

Ürik asit nedir?
Ürik asit, pürin denilen, vücudumuz hücrelerinin yapısında kullandığı nükleik asit moleküllerinin yıkımı sonucu oluşup böbreklerden atılan bir maddedir. Ürik asitin kaynağı hem yiyecekelrdeki hem de vücudumuzun ürettiği pürindir.

Hangi yiyeceklerde ürik asitin sorumlusu olduğu pürin bulunur?
Sakatat etler, sardunya, hindi, anüvez, somon balığı, ıspanak, asparagus, fındık, fıstık vb. Bunların yanı sıra, alkol de (bira, şarap gibi) ürik asitin böbreklerden atılmasını etkilediğinden Gut nöbetlerinin ortaya çıkmasında rol oynar. Ayrıca, travma, cerrahi ve bazı ilaçlar da bu hastalığın ortaya çıkışını kolaylaştırabilir.
Tüm bu etkenlerin dışında, genetik bazı nedenlerle, ürik asitin kanda aşırı oluşumuna neden olan durumlar da olabilir. Böyle bir neden varsa, Gut, çocukluk yaşta da ortaya çıkabilir.
Hastalığın en tipik senaryosu, ağır bir akşam yemeğinden sonra, özellikle alkol de alındı ise, gece yarısı ya da sabaha karşı ağrılı, şiş ve parlak kırmızı bir ayak baş parmağı ile uyanmaktır. Tedavi edilmezse, bu ağrılı durum bir hafta kadar sürer ve tekrarlayabilir. Gut nöbetleri, sık olursa eklemlerdeki yapıyı bozabilir ve deri altında kronik bir, tofus denilen, beyaz renkte yarı sıavı yarı katı ürik asit birikimi oluşur.
Ürik asit, aşırı oranda oluşursa, böbreklerden süzülürken çökelip böbreklerde taş da yapabilir.

Ürik asit normal değerleri: Erkekler için : 2.5 - 8.0 mg / dL - Kadınlar için : 1.5 - 6.0 mg / dL

--

Tedavi için öneriler
Gut hastalığının tedavisinde diyet , ilaç ve çok nadiren de cerrahi tedavi uygulanmaktadır. ,

Tedavi için önerilenler şöyle sıralanabilir:

Günde 2- 3 litre su içilmelidir.
Aşırı kilolular kilo vermelidir.
Bol pürin içeren sakatat, konserve balık, deniz ürünleri, et suları alınmamalıdır. Beyaz etler ve sığır eti az miktarda alınabilir.
Ispanak, kuşkonmaz, mantar ve karnabahardan uzak durulmalıdır.
Alkol kesinlikle zararlıdır. Çay, kahve ve kakao az miktarda alınabilir.
Baklagiller için de bir uzmana danışılmalıdır.
İlaçlar ile kan ürik asit seviyelerinde tehlikeli yükselme önlenebilir.

Gut hastalığı ile nasıl başa çıkılır?

Vücutta ürik asit fazlalığı sonucu ortaya çıkan ve pek çok organda soruna yol açabilen 'Gut'a karşı diyetinize dikkat etmelisiniz