Testisin Geç İnmesi (İnmemiş Testis)

Testislerin İnişindeki Gecikme

Normal olarak erken ve fetüsün ana rahminde gelişmesi sırasında testislerin inmesi tamamlanır. Testisler, karın boşluğundan, kasık kanallarına, oradan da testis torbasına ulaşır. Yaklaşık olarak bezelye ya da bakla büyüklüğündeki testisler, yeni doğmuş erkek çocukların %90'ında testis torbasına inmiştir ve dokunmayla hissedilir. Ama yeni doğmuş erkek bebeğin %10'un da testislerin inişi henüz tamamlanmamıştır. Testislerin inişi doğumdan sonraki ilk yıl içinde tamamlanır. Doğumdan sonraki ikinci yıl başına kadar testislerin torbalarına inmemesi halinde (çocukların yaklaşık %l'in de görülür) testislerin yokluğundan ya da testis inişinin gecikmesinden söz edilir. Aksaklık çeşitli şekillerde kendisini belli eder. Bu şekiller aşağıda belirtilmiştir:



1. Testislerin karın boşluğunda kalması (kriptorkizm): Testislerin biri ya da her ikisi de elle hissedilemez. Çünkü, testislerden biri ya da her ikisi hala karın boşluğunda ya da karnın iç kısmındadır; testisler ya tek taraflı ya da çift taraflı olarak hiç yoktur.

2. Testislerin kasıkta oluşu: Testisler, batından geçip kasık kanallarında kalırsa, dokunmak suretiyle biraz güç de olsa hissedilebilir. Kasık bölgesinde elle hissedilebilen testisler, çocuk ancak beş yaşındayken ameliyatla torbalarına oturtulabilir.

3. Testislerin kayması: Eğer kasık kanalındaki testisler hareket ediyorsa, aşağıya doğru bastırılır ya da sperm iplikçiklerinin gerilmesiyle torbalara çekilir. Testis aşağıya kayar ve torbasına oturur. Bu durumda testis torbaları çoğu kez tam gelişmemiştir.

4. Testislerin yanlış yere yerleşmesi: Testisler, çok ender olarak iniş sırasında yanlış yola girip yanlış bir yere yerleşebilir.

5. Testislerin rakkas gibi sallanması: Normal olarak testis torbasına inen testis, belli koşullar altında testis kaldıran kas tarafından yukarıya doğru çekilir. Bu suretle, testis, kasık kanalıyla testis torbası arasında rakkas gibi sallanır. Testisin bu durumu çoğu kez iniş sırasında geçirdiği normal bir gelişim safhasına rastlar. Yani, bir bozukluk değildir ve bir tedavi gerektirmez.

Tedavi: Testislerin inişi sırasında oluşan aksaklıkların, yani testislerin karında, kasıklarda kalması ya da aşağıya kaydırılması zorunluğu gibi durumların tedavi edilmesi gerekmektedir. Çünkü, bu aksaklıklarda testis dokusu, daha sonraki döllenme yeteneğini kaybedecek kadar sakatlanabilir.

Aksaklığın tedavisi, ilk zamanlarda bir hormon küründen ileri gitmez. Bu tedavi yönteminde, plasentada salgılanan bir hormon, haftada iki kez, toplam olarak on ilâ on iki kez (ya da doktorun isteğine göre daha çok olabilir) enjekte edilir. Çoğunlukla hormon tedavisiyle, testislerin inişi tamamlanır. Hormon tedavisine tepki göstermeyen karında kalan testisler olduğu gibi, testis inişi tamamlanmazsa ameliyata başvurulması gerekir. Hormon tedavisi ve gerekli ameliyat için en uygun zamanın saptanması üzerinde bugün hâlâ değişik düşünceler ileri sürülmektedir.

Araştırma ve önerilere göre, tedaviye, çocuk üç yaşındayken başlamalı ve mümkün olduğu kadar 5-6 yaştan sonraya bırakılmamalıdır. Yani, testis inişinde görülen aksaklıklarda, tıbbi muayene ve kontrolün mümkün olduğu kadar erken başlatılması ana-babalara tavsiye edilmektedir.

İnmemiş Testis, Tedavisi ve Korunma

İNMEMİŞ TESTİS
İnmemiş testis, erkek üreme organı olan testislerin doğumda normalde olması gerektiği gibi torbalarda (scrotum) bulunmadığı yapısal bir bozukluktur. %3 oranında görülen bir sağlık problemidir. Testisler torbaya inmeyip karında ya da kasıkta kalmıştır. Doğumdan itibaren inmemiş testis görülen bebeklerin üçte ikisi bir yıl içinde düzelir ve testisler aşağı torbaya inerler.



İnmemiş testis nedeniyle karında ya da kasıkta kalarak dış ortamdan daha yüksek bir ısıda ve sıkışık durumda olan testislerde kanser oluşumu ihtimali de vardır. Ayrıca yine bu nedenle üreme de olumsuz etkilenir ve inmemiş testis kısırlığa yol açabilir.

İNMEMİŞ TESTİS TEDAVİSİ
İnmemiş testis vakalarında testisin inmesi için 1 yıl gibi bir süre beklenebilir. Tedavisi için en uygun zaman 6 ay ile 2 yaş arası olduğu dönemdir. Çünkü 2 yaşından sonra testis hücrelerinde harabiyet başlar. Doğumdan itibaren testis için bebek kontrol edilmeli, testisleri inmemişse bir üroloji uzmanına başvurulmalıdır. Çocuğun tedavisine ne kadar erken başlanırsa o kadar iyi sonuç alınır. 6-7 yaşındaki çocuklarda bile yapılmadı ise testis gerekirse aile tarafından kontrol edilmeli torbada olup olmadığına bakılmalı testis inmemişse vakit kaybetmeksizin tedavisi için doktora başvurulmalıdır. Bu yaşta yapılacak bir tedavi bile ileri ki yıllarda yapılacak tedaviden daha faydalı olacak, kanser ve kısırlık gibi hastalıkların ihtimali çok daha azalacaktır.

İNMEMİŞ TESTİSTEN KORUNMA VE ÖNERİLER
- Erkek çocuklar doğumdan sonra inmemiş testis yönünden kontrol edilmelidir.
- İnmemiş testis varsa ve 1 yaşından sonra düzelmemişse mutlaka doktora başvurulmalıdır.
- İnmemiş testis tedavisinde 2 yaşından daha geç kalmamaya çalışılmalıdır.
- Hormon tedavisiyle iyileşme görülmeyen çocuklarda cerrahi girişim için geç kalınmamalıdır.

inmemiş testis nedir ( erkek yumurtası )

Gerçek inmemiş testis nedir ?
Erkek bebekler doğmadan önce her iki testis bebeğin karın boşluğundadır. Bebek anne karnında gelişimine devam ederken testisler de torbaya inmeye başlarlar. Karın içi boşluğundan sonra kasık bölgesini geçerek doğuma yakın torbaya yerleşirler. Nadiren bu torbaya iniş doğumdan sonraki ilk 6 ay içinde de devam eder.

Yenidoğan bir erkek çocuk doğduğunda testisler şayet torbada değilse, bu duruma gerçek inmemiş testis adı verilir. Çoğu zaman tek tarafta, bazen de çift tarafta birden olur.Gerçek inmemiş testiste önemli özellik, bir ya da iki testisin hiçbir zaman torbada olmamasıdır.

Utangaç testis nedir ?
Halbuki utangaç testis durumunda testisler zaman zaman torbada görülürler. Ancak özellikle soğuğun etkisiyle veya çocuğun alt taraflarının ellenmesi gibi durumlarda yukarıya, kasıklara doğru kaçarak ortadan kaybolurlar. Tıp dilinde “ retraktil testis “ denilen utangaç testisler sıcak ortamlarda, örneğin çocuğun ateşinin çıktığı durumlarda veya banyo küvetinde sıcak suyun içinde otururlarken veya çocuk uyurken bakıldıklarında çoğunlukla torbada görülürler.

Utangaç testis bir hastalık sayılmaz, çocuğun ilerideki hayatında bir soruna yol açmaz.Herhangi bir tedavi ( ilaç veya ameliyat ) gerektirmez. Ancak 6 aylık aralarlaçocuk cerrahisi vey çocuk ürolojisi uzmanı tarafından kontrolü gerekir. Gerçek inmemiş testisten tamamen farklı masum bir olaydır.

Gerçek inmemiş testis sık mı görülür, kendiliğinden düzelir mi ?
İstatistiklere göre inmemiş testis erken doğan bebeklerde normal zamanında görülen bebeklere oranla 3 kat daha sık görülür. 6 ayın sonuna kadar inmemiş testislerin bir kısmı daha iner. Ancak bundan sonra artık inmez. Erkek çocukların cinsel organlarına ait en sık rastlanan anormalliktir. Her 100 sağlıklı erkek bebekten birisinde kalıcı bir hastalık olarak bulunur. İlk 6 ay geçtikten sonra mutlaka bir an önce tedavi edilmelidir.

İnmemiş testis nerelerde takılır ?
Testis, anne karnındaki yolculuk hattı boyunca herhangi bir yerde takılabilir ve inmez.
1. Kasık kanalında takılmış ve torbaya inmemiş olabilir.
2. Karın içinde kalmış olabilir.

Testis tamamen yok olabilir mi ?
Evet, olabilir. Karın içinden torbaya olan yolculuğu esnasında bazen testis kendi etrafında dönerek bir tur atar ve besleyici damarları burularak tıkanır. Böylelikle testis çürür ve yokolur. Doğum sonrası ciddi hastalık tablosu ortaya çıkaran ve kendisini belli eden bu durum, doğum öncesi dönemde olduğunda hiçbir belirti vermez ve bebek, testisi olmadan doğar.

Muayene ile herşey anlaşılır mı ?
Hastaların % 80 ‘ inde anlaşılır. Çünkü bu orandaki hastada testis, tecrübeli bir elin yaptığı dikkatli muayene sonrasında kasık kanalının bir yerinde ele gelir. Ancak hastaların beşte birinde testis ele gelmez. Böyle olduğunda iki ihtimal sözkonusudur. Ya testis karın içindedir.
Ya da yoktur. Gerek ultrason gerekse diğer bir çok pahalı ve zor tanı yöntemi burada bize yardımcı olmaz. En kesin tanı yöntemi “ laparoskopi “ ‘ dir. Yani bıçaksız ameliyat olarak da bilinen yöntem. Bu amaçla karın duvarında açılan delikten ince bir ışıklı mercek sokarak tüm karın içi görülür. Böylelikle testisin olup olmadığı kesin olarak saptanır ve karın içinde duruyorsa aynı yönteme devam edilerek torbaya indirilir. Böyle durumlarda bazen iki seanslı ameliyatlar tercih edilir. Şayet testis yoksa o zamanda kalıntısı bulunarak ileride ortaya çıkabilecek kanser tehlikesi nedeniyle çıkarılmalıdır.

İnmemiş testis neden tedavi edilmelidir ?
İleride çocuk sahibi olmayı önler: Çok bilinen bir kısırlık sebebidir. Testisler ne kadar erken torbaya indirilirse bu risk o kadar azalır.
Kanser gelişebilir: İnmemiş testisli hastaların testislerinde ileride kanser gelişme riski normal erkeklere oranla 15 katı kadar daha fazladır.
Beraberinde kasık fıtığı da olabilir: Her zaman belirti vermese de inmemiş testisli
hastaların % 65 kadarında ameliyatta fıtık da tesbit edilir ve cerrahi tedavisi yapılır.
Psikolojik ve estetik problem oluşturur.
Dış etkenlere daha açıktır.

Tedavi yaşı kaçtır ?
En ideali 6 aylık ile 1 yaş arasıdır.Ancak en geç 2 yaş bitimine kadar tedavi tamamlanmalıdır. Hangi nedenle olursa olsun inmemiş testis tedavisi 2 yaşın sonrasına bırakılmamalıdır. Şayet bilmeden 2 yaşın ötesine sarktıysa bir an önce tedavi yapılmalıdır. İnmemiş testisin olduğu tarafta fıtık da varsa o zaman hiç beklenmeden gerekirse 1 aylık bebekte de cerrahi tedavi uygulanmalıdır.

Tedavi yöntemleri nelerdir ?
Yaygın ve kesin tedavi yöntemi ameliyattır. Ehil ellerde ve çocuk cerrahisi uzmanlarınca yapılan ameliyatlardan sonra başarı oranı çok yüksektir.
Nadiren de olsa ilaç yani hormon tedavisi uygulamak gerekir. İyi seçilmiş hastalarda kullanıldığında hem yan etkisi olmaz hem de zaman zaman ameliyatsız başarı sağlanır. Ancak hormon tedavisi ancak tecrübeli uzmanlarca kullanılması gereken ve başarı şansı düşük, yan etki ihtimali büyük bir tedavi şeklidir.

Ameliyat risk taşır mı ve nasıl yapılır ?
Ehil ellerde ve çocuk cerrahisi yöntemlerine göre yapılan ameliyatlarda herhangi bir risk yoktur. Ancak sadece çocuk ameliyat etmeyip esas işi yetişkinleri ameliyat etmek olan uzmanlarca yapılan ameliyatlarda çocukların nazik ve körpe dokularına yeterince müşfik davranılmadığı ve çocuk cerrahisi yöntemlerine aykırı işler yapılabildiği için başarı şansı düşer.

Ameliyatta testis ortaya çıkarıldıktan sonra birçok inmemiş testis hastasında olan kasık fıtığı problemi de halledilerek testisi besleyen damarlar etraf dokulara olan yapışıklıklardan ayrılır ve uzatılır. Testis torbanın içine dikişlerle tutturulur. Tecrübeli bir elde ortalama ameliyat süresi yarım saattir.

Hastanede yatılır mı ? Ameliyat sonrası zor mudur ?
İnmemiş testis ameliyatı olan çocuklar aynı gün hastaneden taburcu edilir ve ameliyat sonrası ilk bir kaç saatten sonrasını evde geçirirler. Böylesi hem tıbbi açıdan hem de psikolojik açıdan çocuk ve ailesi için çok daha avantajlıdır.
Ağrı kesici-ateş düşürücü özelliği olan ilaçlarla ameliyat sonrası rahatsızlıklar rahatça
kontrol altına alınır.

Çocuklar ne kadar küçükse ameliyat sonrası dönemleri o kadar rahat geçer. Daha küçük
çocuklar daima daha çabuk iyileşirler.
İki gün içinde tüm çocuklar ayağa kalkar ve oyuna başlarlar.
3-4 gün sonra bir kez pansuman ve yara kontrolü için ameliyat eden çocuk cerrahisi
uzmanına gidilir. Birkaç ay sonra geç kontrol yapılır.
Ameliyattan 4 gün kadar sonra banyo yapılabilir ( İlk yara kontrolü sonrası )
Güreş, futbol, yüzme ve jimnastik gibi sporlar 20 gün için yasaklanır.
Ameliyat sonrasında torbada ve kasıkta hafif şişlik ve morluklar olabilir. Bunlar birkaç
gün ve hafta içinde kendiliğinden geçer. Operasyon bölgesinde aşırı şişlik, kızarıklık varsa; yaradan kan ve iltihap geliyorsa; ateş, bulantı, kusma gibi belirtiler varsa doktorunuza başvurmalısınız..

Yazar: Prof.Dr.Yunus Söylet

Konuyla ilgili aramalar: inmemiş testis nedir , inmemiş testis tedavisi , inmemiş testis ameliyatı , nasıl anlaşılır , muayenesi , operasyonu