Yenidoğan Sarılığı ve Fizyolojik Sarılık

SARILIK

Yeni doğanda görülen sarılık ile fizyolojik sarılık birbirine karıştırılmamalıdır. Bebeklerin % 40-50 sinde görülen fizyolojik sarılık normal bir olaydır ve genellikle kendiliğinden geçer. Erken ve cılız doğan bebeklerde fizyolojik sarılık daha yoğun gözlenir. Fizyolojik sarılık doğumdan sonra alyuvarların bir kısmının harap olması sonucu ortaya çıkan sarı renkli bilirubin maddesini yeterince gelişemeyen karaciğer tarafından değiştirilememesi durumunda görülür. Sarılıkta kandaki bilirubin düzeyi yükselir. Yeni doğanda bilirubin düzeyi 5-7 mg/dl olunca sarılık gözlenir. Fizyolojik sarılıkta 12-13 mg/dl kadar çıkar. Kandaki bilirubin düzeyinin 18 mg/dl'yi geçmesi beyin dokularını harap ettiğinden dikkatle takip edilmelidir. Gerektiğinde kan değişimi ya da fototerapi dediğimiz ışın tedavisi yolu ile tedavi edilmelidir. Fizyolojik sarılık zamanında doğan bebeklerde 3-4. günde prematüre bebeklerde ise 4-5. günde görülür.

İlk 24 saat içinde ya da doğar doğmaz görülen sarılık nedeni kan uyuşmazlığı olabilir. Annenin Rh (-), babanın Rh (+) ve yeni doğan bebek Rh (-) ise bebek kan uyuşmazlığı ve sarılık yönünden yakın takibe alınmalıdır. Böyle gebeliklerden sonra anneye anti Rh antikorunun yapılması doğacak diğer bebekleri Rh uyuşmazlığının olumsuzluklarından korur. Yeni doğanda ilk 7 günden sonra görülen sarılık nedenleri çok çeşitlidir. Tam donanımlı sağlık kuruluşlarında nedenleri yönünden bebek incelenmeli ve bu doğrultuda tedavi edilmelidir.

İlgili aramalar: yenidoğan sarılığı ile fizyolojik sarılık arasındaki fark nedir? sarılık nedir? fototerapi nedir? fototerapi sınırı nedir?

Bebeklerde Sarılık ve Tedavisi

YENİDOĞAN BEBEKTE SARILIK

İkinci günden sonra ortaya çıkan ve genellikle tedavi gerektirmeyen bir durumdur. Anne ve bebeğin kan gruplarının bilinmesi ve sarılığın düzeyinin tayini için doktor kontrolü gerekir.

Bebeği her gün soyarak gün ışığında bakınız. Sarılık vücudun üst taraflarından başlayarak giderek aşağıya doğru iner. Elinizi hafifçe bastırarak cilt üzerinde gezdirirseniz sarılık daha kolay anlaşılır.

Annenin kan grubunun Rh (-) olduğu doğumdan önce biliniyorsa ve bu onun ilk doğumuysa genellikle tehlike yoktur. Bebeğin doğumdan hemen sonra kan grubu belirlenir. Bebeğin kan grubu da Rh (-) ise Rh uyuşmazlığı yoktur. Ancak bebek Rh (+) ise doktor izler. Bundan sonra doğması muhtemel 2. bebeği korumak için annenin doğumdan sonraki ilk 48 saat içinde anti-D alması gerekir.

Annenin kan grubu O, bebek A veya B ise bu da bir cins uyuşmazlıktır. Rh uyuşmazlığına göre daha hafiftir.

Yeni doğan bebekte sarılığa yol açan pek çok neden bulunmaktadır. İlk 1 hafta bebeğin sarılığı yakından izlenmeli, tedavi gerekiyorsa yapılmalıdır. Tedavi sınırına doktor karar verir. Sarılığa neden olan "bilirubin" adı verilen madde ilk haftada çok yükselirse kalıcı beyin hasarları oluşabilir.

Sarılık tedavisinde ne yapılır?



İlk günlerde sarılık önemli düzeyde yüksek çıkıyorsa fototerapi (ışık tedavisi) uygulanır. Bu tedavide bebek belirli bir dalga boyuna sahip olan ışık altında yatmaktadır. Bu tedavi genelde 2-3 gün sürer.

Kan değişimi ne zaman gerekir?

Sarılık çok yüksek düzeyde ise, beyin oluşabilecek hasarı önlemek için genelde ilk hafta içinde kan değişimi yapılmaktadır. Bebeğinizin kaç günlük olduğu, ağırlığı ve bazı özel durumları doktor tarafından dikkate alınarak tedaviye karar verilir.