Bebeklerde Gelişme Geriliği Nedir?

Bebeklerde Gelişme Geriliği Nedir?

Tıbben bebeklerin nörolojik gelişimlerinde beklenen, belli haftalarda, aylarda görülmesi zorunlu olan bazı bulgular vardır. Örnek olarak bir bebek bilinçli olarak gülümsemeye altı veya sekiz haftalıkken başlar, bu haftalarda bebeklerin yüzüne dikkatli bir şekilde bakıldığında ve konuşulduğunda bebeğin buna karşılık olarak size bakması ve bilinçli olarak gülümsemesi gerekir. Üç aya ulaşmış bir bebeğin başını kontrol edebilmeye başlaması, altı aylıkken destekli, sekiz aylıkken desteksiz tutunmaya başlaması, dokuz aylıkken dönmelere başlaması, en geç on beş aylıkken bağımsız olarak yürümeye başlaması bu bulguların bazılarıdır.

Benzeri olarak bebeklerin gelişim aşamalarında onlardan beklenen belli dönemlerde ortaya çıkması gereken bulguların, olağan bir süreç izlemesi gerekmektedir. Bu bulguların zamanında ortaya çıkmaması veya zamanından daha sonra ortaya çıkması durumunda, bebeklerin gelişimlerinde bir gecikmeye neden olur. Bu gecikmeye tıp dilinde bebeklerde gelime geriliği adı verilir. Çok çeşitli nedenlere bağlı olarak ortaya çıkabilen gelişim geriliği, bu zamansal gelişme bulgularının dikkatle izlenmesini ve yaşanan gecikmelerde mutlaka uzman yardımına başvurulmasını gerektirir. Gelişim geriliğinin nedenlerinin uzman görüşü ile tespit edilmesi, bebeklerin gelişmelerinde yaşamları boyunca etkilenebilecekleri rahatsızlıkların ortadan kaldırılmasını sağlar.

İlgili aramalar: bebeklerde gelişme geriliği nedir?

Prematüre, Düşük Doğum Ağırlıklı ve Postmatüre Bebeklerin Bakımı

Prematüre, düşük doğum ağırlıklı ve postmatüre bebeklerin bakım ve beslenmesi

Bu üç gruptaki bebekler riskli bebeklerdir. Hastalıklara sık sık yakalanan bu bebeklerde ölüm oranı normal bebeklerden yüksektir. Bu sebeple bakım ve beslenmeleri de özen ister. Ancak anne adayının ana ve çocuk sağlığı hakkında bilgilenerek, doğum öncesi dönemde sağlık kuruluşlarının takibinde olması doktorların önerileri doğrultusunda sağlığına özen göstermesi riskli durumlarda gereken önlemlerin zamanında alınması ailenin prematüre, doğum ağırlığı eksik bebek ve postmatüre bebekler karşılaşma ihtimali de azalacaktır. Bütün bunlara rağmen yine de prematüre, doğum ağırlığı eksik ve postmatüre bebeğe sahip olunacak olursa bakım ve beslenmelerine gereken özen gösterilmelidir.

Prematüre bebekler gelişimlerini tamamlamış ancak olgunlaşmalarını tamamlayamamış bebeklerdir. Prematüre bebeklerde gebelik süresi kısaldıkça, postmatüre bebeklerde gebelik süresi uzadıkça bebeklerin hayatta kalabilme şanslar düşer.

Prematüre bebekler doğar doğmaz küvöze konulmalıdır. Burada hem enfeksiyonlara karşı korunurlar hem de ihtiyaçları olan sıcaklık temin edilir. Gerektiğinde oksijen verme imkanı da vardır. Eğer bu bebeklerin küvöze konulabilme imkanı yoksa bebeğin yatacağı yere termofor ya da sıcak su şişeleri konulmalıdır. Ancak termoforun su kaçırmamasına dikkat edilmelidir. Su şişelerinin de bebeğe zarar vermemesi için havluyla sarılı olması gerekir. Bebeğin bakım ve beslenmesinde temizlik kurallarına uyma çok daha önemlidir.

Bu bebeklerin ne zaman, ne kadar ve nasıl besleneceği her prematüre bebeğin gelişim ve sağlık durumları ayrı ayrı değerlendirilerek karar verilmelidir. Anne sütü ile beslenme en ideal olanıdır. Ancak emmesi zayıf olan bebekler de özel beslenme yolu (damardan ya da sonda) kullanılmalıdır. Bebeğe verilecek süt miktarı bebeğin gelişim durumuna göre az miktarlarla başlanarak büyüme ve gelişme durumuna göre arttırılmalıdır. Vitamin ve minerallerde doktor önerisine göre verilmelidir. İlk aylarda doktor gözetiminde ya da kontrolünde bulunmalıdır.

Bu bebekler için hassas derisine uygun yumuşak pamuklu, penyeden ve kolayca giyilebilecek olanlardan seçilmelidir. Altı ıslak kalmaması için sık sık değiştirilmeli idrarı emen bezler kullanılmalı, bu bezler kaynatılarak temizlenmeli, imkan dahilinde ise kullanılıp atılan hazır bezler tercih edilmelidir.

Doğum ağırlığı eksik bebekler pek çok açıdan prematüre bebeklere benzer. Bu bebekler iyi beslenirse kısa sürede büyüme gösterirler. Postmatüre bebekler içinde özellikle ilk günlerin bakımı önemlidir. Normal hamilelik süresini üç hafta geçiren bebeklerde ölüm oranı yüksektir. Bu sebeple özellikle hamileliğin son günlerinde doktor kontrolünde olunmalı gerek görüldüğünde de bebek sezaryenle alınmalıdır.

Düşük Doğum Ağırlıklı Bebeklerin Özellikleri

Doğum ağırlığı eksik bebeklerin özellikleri

Düşük doğum ağırlık bebek dediğimiz bu gruptaki bebekler iki grup olarak ele alınırlar. Birinci gruptaki bebekler ağır malnütrisyonlu (beslenme bozukluğu) bebeklere benzer. Bu bebeklerin hücre sayısı tam, hücre stoplazmaları çok azdır.

- Baş büyük, yüz küçük ve kırışık, bakışları canlıdır. Saçlar zayıf ve seyrektir.

- Deri altı yağ dokusu yok denecek kadar azdır ve kasları gelişmemiştir.

- Göbek kordonu ince, kuru bazende mekonyum bulaşmıştır.

- Glikojen depoları az olduğundan hipoglisemi, solunum güçlüğü ve fazla ısı kayıpları görülür.

İkinci gruptaki bebeklerde ise konjenital (doğumsal) anomaliler görülür. Bu bebeklerin hücre sayıları eksik ancak hücrelerde ki stoplazmalar çoktur.