Prematüre Bebek Bakımı Nasıl Olur?

Uzmanı Doç­. Dr­. Nermin Tansuğ, prematüre bakımı hususun­da mü­him bilgiler aktarıyor.

Yenidoğan Ünitesi­nin Ortamı Önemli

Stresin bile beyin gelişimi­ni menfi etkilediğini, yapılmakta olan radyolojik ve başka incelemelerin bunu kanıtladığını söyleyen  Doç­. Dr­. Nermin Tansuğ, "Bebek yenidoğan ünitesinde stres içindeyse, ağrısı varsa, üşüyorsa, vücut ısısı yüksekse, bebeğe sert girişimler­de bulunuluyorsa bütün bunlar bebeğin hafızasına kaydoluyor ve uzun vadede türlü travmalara neden  olabiliyor" diyerek yaklaşımın ve hastanenin fiziki şart­ları nın epey mü­him olduğunun altını çiziyor­.

Enfeksiyon Riski Fazla

Başka bir mü­him konu da bebeğe fazlaca el sürmenin sakıncalı olduğu­. Bağışıklık sistemi­nin düşük olma­sı sebebiy­le bu bebekler­de enfeksiyon riski­nin yüksek olduğunu ifade edici Doç­. Dr­. Tansuğ, ""Bebeğe her dokunuş enfeksiyon ihtimali­ni fazlalaştırır­­. Mümkün olduğunca bebeği ellemeyip rahat bırakmak gerekir­­. Bu sebeple de genel­de bütün bakımlar ba­riz bir saate toplanır"" diyor­. Bebeğin ağrı çekmeme­si için de gerekli önlemlerin alınma­sı mü­him bir nokta­. Eğer bazı tedavilerin uygulanma­sı gerekiyorsa olanaklı olduğu kadar bebeğin bu süreci ağrısız geçirme­si sağlanmakta­dır­­.

Anne Bebeğe Dokunduğu An Aralarında Kuvvetli Bir Bağ Oluşuyor

Erken  doğan bebek uzun bir müddet yenidoğan ünitesinde kalabiliyor ve dolayısıyla bu süre boyunca anneden  ayrı olmakta­dır­­.  Eğer o sırada anne bebeği­ni ziyaret etmeyip dokunmuyorsa anne* bebek arasın­da bağ oluşmadığına dikkat çeken  Doç­. Dr­. Tansuğ, ""Bebek stabilize olduğu an, anne ile alakalı de çok büyük bir so­run yok ise biz anneyi üniteye almakta­yız­. Bebek de annesi dokununca bunu hissediyor"" diyor ve duygusal bağın ne denli güçlü olduğunu bir örnekle açıklıyor: ""Öyle ki, bazı zamanlar bebeğin aralıklı solunum sıkıntısı olduğunda, bebeği anne kucağına verdiğinizde bütün sıkıntı sona eriyor­. Bununla birlik­te bu ten  tema­sı annenin süt üretimi­ni da artırıyor­.""

Bebeğiniz Taburcu Edildikten  Sonra

Erken  doğan bebek her ne kadar gerekli testler yapılıp, sağlığına kavuşarak hastaneden  taburcu edilse de bakım süreci devam etmektedir­­. Bilhassa evde bebeğe yapılmakta olan ziyaretler enfeksiyon riski­ni artırdığın­dan bu konu ile ilgi­li ailenin ve yakın çevresi­nin anlayışlı, bilinç sahi­bi bir tutum sergileme­si gerekmekte­dir­­. Odanın sıklık­la havalandırılması, ışıklandırmanın sağlanması, bebeğe dokunma dan evvel ellerin yıkanma­sı bilhassa damlacık enfeksiyonu ve respiratuar sinsisyal virüs riski­ni azaltmak yönün­den  epey önemli­. Birinci aydan başlayıp rutin aşıları ile respiratuar sinsisyal virüsün­den  koruyan, ilk beş ay süresince aylık aşıların yapılması, anne* babanın da boğmacaya karşı muhakkak aşılanması, bebeğin günlük olarak temiz hava alma­sı için dışarı çıkartılması, yine taburculuk sonra­sı yapılışı lazım olan bakım kıstasları içerisinde er alıyor­.

Bebeğin giydirilişi hususun­da aşırılıktan kaçınılışı gerektiği­ni de hatırlatan Doç­. Dr­. Tansuğ, "Siz kendinizi nasıl rahat hissediyorsanız çocuğunuza bir kat fazlasını giydirin" diyor­. Doç­. Dr­. Nermin Tansuğ, bebeğin dokunma hissi­nin gelişme­si için ise eldiven  giydirilmeme­si gerektiğine dikkat çekiyor­.

Bebeğinize Masaj Yapın

Prematüre bebekler­de masaj büyük ehemmiyet taşıyor­. Kas gelişimi ve bebeğin daha ba­sit uyuma­sı için yenidoğan yoğun bakım ünitelerinde bebeğin kaslarına bazı germe hareketleri yapılmakta­dır­­.  Bunun yardımıy­la sonr­dan meydana gelebilecek ortopedik sorunlar da azalabiliyor­. Dokunarak bebeğe uyarı vermek, beyin gelişimi yönün­den  da olumlu neticeler verirken, yapılmakta olan masajlar bebeğin gaz gibi problemleri­ni de önlüyor­.

Kontroller İlkokul Çağına Kadar Sürmekte

Yenidoğan ünitesin­den  çıkan bebeğin bakımı düzenli kontrollerle devam ediyor; dördüncü haftadan sonra göz muayenesi, işitme tarama­sı ayrıntı­lı olarak yapılıyor ve sonr­dan poliklinikte gelişimleri takip ediliyor­. Bebeğin zamanın­da başını dik tutmasından, oturmasın­dan ve emeklemesin­den  okul dö­nemine kadar ciddi bir izleme programına elbet­te tutulduğunu ifade edici Doç­. Dr­. Tansuğ, "Çocuğun ilkokuldaki başarısını görene kadar kontrollere devam ediyoruz­. Zira bebekken  hiç bir şey fark edilmez ama ilkokul dönemine geldiğinde öğrenme sorun­ları ya da hiperaktivite meydana gele­bilir" diyor­.

İlgili aramalar: prematüre bebek bakımı nasıldır, erken doğan bebeklerin bakımı

Prematüre, Düşük Doğum Ağırlıklı ve Postmatüre Bebeklerin Bakımı

Prematüre, düşük doğum ağırlıklı ve postmatüre bebeklerin bakım ve beslenmesi

Bu üç gruptaki bebekler riskli bebeklerdir. Hastalıklara sık sık yakalanan bu bebeklerde ölüm oranı normal bebeklerden yüksektir. Bu sebeple bakım ve beslenmeleri de özen ister. Ancak anne adayının ana ve çocuk sağlığı hakkında bilgilenerek, doğum öncesi dönemde sağlık kuruluşlarının takibinde olması doktorların önerileri doğrultusunda sağlığına özen göstermesi riskli durumlarda gereken önlemlerin zamanında alınması ailenin prematüre, doğum ağırlığı eksik bebek ve postmatüre bebekler karşılaşma ihtimali de azalacaktır. Bütün bunlara rağmen yine de prematüre, doğum ağırlığı eksik ve postmatüre bebeğe sahip olunacak olursa bakım ve beslenmelerine gereken özen gösterilmelidir.

Prematüre bebekler gelişimlerini tamamlamış ancak olgunlaşmalarını tamamlayamamış bebeklerdir. Prematüre bebeklerde gebelik süresi kısaldıkça, postmatüre bebeklerde gebelik süresi uzadıkça bebeklerin hayatta kalabilme şanslar düşer.

Prematüre bebekler doğar doğmaz küvöze konulmalıdır. Burada hem enfeksiyonlara karşı korunurlar hem de ihtiyaçları olan sıcaklık temin edilir. Gerektiğinde oksijen verme imkanı da vardır. Eğer bu bebeklerin küvöze konulabilme imkanı yoksa bebeğin yatacağı yere termofor ya da sıcak su şişeleri konulmalıdır. Ancak termoforun su kaçırmamasına dikkat edilmelidir. Su şişelerinin de bebeğe zarar vermemesi için havluyla sarılı olması gerekir. Bebeğin bakım ve beslenmesinde temizlik kurallarına uyma çok daha önemlidir.

Bu bebeklerin ne zaman, ne kadar ve nasıl besleneceği her prematüre bebeğin gelişim ve sağlık durumları ayrı ayrı değerlendirilerek karar verilmelidir. Anne sütü ile beslenme en ideal olanıdır. Ancak emmesi zayıf olan bebekler de özel beslenme yolu (damardan ya da sonda) kullanılmalıdır. Bebeğe verilecek süt miktarı bebeğin gelişim durumuna göre az miktarlarla başlanarak büyüme ve gelişme durumuna göre arttırılmalıdır. Vitamin ve minerallerde doktor önerisine göre verilmelidir. İlk aylarda doktor gözetiminde ya da kontrolünde bulunmalıdır.

Bu bebekler için hassas derisine uygun yumuşak pamuklu, penyeden ve kolayca giyilebilecek olanlardan seçilmelidir. Altı ıslak kalmaması için sık sık değiştirilmeli idrarı emen bezler kullanılmalı, bu bezler kaynatılarak temizlenmeli, imkan dahilinde ise kullanılıp atılan hazır bezler tercih edilmelidir.

Doğum ağırlığı eksik bebekler pek çok açıdan prematüre bebeklere benzer. Bu bebekler iyi beslenirse kısa sürede büyüme gösterirler. Postmatüre bebekler içinde özellikle ilk günlerin bakımı önemlidir. Normal hamilelik süresini üç hafta geçiren bebeklerde ölüm oranı yüksektir. Bu sebeple özellikle hamileliğin son günlerinde doktor kontrolünde olunmalı gerek görüldüğünde de bebek sezaryenle alınmalıdır.

Prematüre Doğumun Nedenleri Nelerdir?

Prematürelik nedenleri:

1. Sosyoekonomik ve kültürel nedenler (Beslenme yetersizliği,fakirlik, bilgisizlik, annenin ağır işte çalışması vb.)

2. Annenin çeşitli hastalıkları (ağır kalp,böbrek hastalıkları, gebelik süresince geçirilen ağır enfeksiyonlu hastalıklar vb.)

3. Uterusun bebeği koruyamaması ve plasentanın erken ayrılması

4. Çoğul gebelikler, kromozom anomalileri, amniyon sıvısının fazlalığı vb. nedenler

Prematüre Bebeğin Özellikleri Nelerdir?

Prematüre bebeklerin özellikleri

Annenin son adet tarihinin ilk gününü başlangıç sayarak 37 haftanın altında doğan bebeklere prematüre bebek diyoruz. Bu bebekler, anne karnındaki gelişimlerini henüz tam olarak tamamlayamadıkları için, genelde sağlık sorunları olarak dünyaya gelmektedir.

- Boyu genellikle 47 cm'den az, ağırlığı 2500 g altındadır.

- Baş çevresi 32 cm'den, göğüs çevresi 30 cm azdır.

- Cilt koyu kırmızı olup lanügo tüyleri fazla, cildi kaplayan verniks kaseoza denilen yağlı madde az ya da hiç yoktur.

- Baş büyük, kafa oval, kafa kemikleri arasındaki açıklık ve fontaneller geniş, yüz, burun ve çene küçük,yüz derisi gergin,gözler birbirinden uzaktır. Saçlar kısa,yapışık ve cılız, kaş ve kirpikler seyrektir. El ve ayak tırnakları kısa ve yumuşaktır.

- İç organları da yeterince gelişmediğinden;

1) Solunumları zayıf ve düzensizdir.

2) Ağlamaları cılız ve monotondur.

3) Vücut sıcaklığı düzensizdir ve çabuk düşer,

4) Refleksler gelişmemiştir. Emme çok zayıf bazende yoktur.

5) Enfeksiyonlara karşı dirençleri azdır bu sebeple sık sık hastalanırlar.

6) Kalp atışı fazla, mideleri küçüktür. Böbrekler ve üreme organları tam gelişmemiştir.

7) Fizyolojik sarılık ağır seyreder.

8) Karbondihrat ve demir depoları eksik olduğundan hipoglisemi ve ağır anemik durumlar görülür.

Prematüre, Eksik Doğum Ağırlıklı ve Postmatüre Bebeğin Tanımı

Prematüre, Düşük Doğum Ağırlıklı ve Postmatüre Bebekler

Dünya Sağlık Örgütünün Ana ve Çocuk Sağlığı komitesinin kabul ettiği tanıma göre gebeliğin 37. haftasından önce doğan bebeklere prematüre (preterm) bebek denir.

Gebelik süresini doğru hesaplayabilmek için annenin son adet tarihini bilmesi ve adetinin düzenli olması gerekir. Normal gebelik süresini tamamladığı halde 2500 gramın altında doğan bebeklere doğum ağırlığı eksik ya da düşük doğum ağırlıklı bebek terimi kullanılmaktadır. Özellikleri, bakımları ve nedenleri prematüre bebeklere benzese de ayrı bir grup olarak ele alınmaktadır.

Postmatüre bebek terimi ise normal gebelik süresini 1 hafta yada daha süre geçtikten sonra doğan bebekler için kullanılmaktadır. Ancak annenin son regl tarihini bilmesi doğan bebeği postmatüre olarak adlandırmak açısından çok önemlidir. Bebeğin anne karnında geçirdiği normal doğum süresi olan 40 haftadan sonraki her geçen gün bebeğin aleyhine işlemektedir.

İlgili aramalar: prematürenin tanımı nedir? preterm bebek nedir? düşük doğum ağırlıklı bebek nasıl olur? kaç kilonun altındaki bebekler düşük doğum ağırlıklıdır? postmatüre nedir? postmature bebek nasıl olur?

Erken Doğumun Sınıflandırılması

Erken doğum nasıl olur?

Erken doğum son adet gördüğünüz zamanın birinci gününden itibaren başlayarak hesapladığınızda 37. haftadan önce olan canlı doğuma denir. Canlı doğan bu bebeğe de prematüre bebek adı verilir. Yani kısaca 37. hafta ve öncesinde doğan tüm bebekler erken doğum olarak değerlendirilir. 36. ve 37. haftada doğanlar sınırda prematüredir. Bazen normal zamanda doğan düşük doğum ağırlıklı bebeklerle prematüre bebekler karıştırılır. 38-40. haftalarda doğan ve 2500 g'ın altında olan bebeklere düşük doğum ağırlıklı bebek denir. Düşük doğum ağırlıklı bebek ve prematüre bebek doğurmanın çeşitli nedenleri vardır. Ancak bu noktada esas önemli olan bu bebeklerin yaşamasının ve büyümesinin sağlanmasıdır. Diğer yandan nedenler araştırılarak prematüre ve düşük doğum ağırlıklı bebeklerin doğması önlenmeye çalışılmalıdır. Günümüzde prematüre bebeklerin yaşatılmasında çok ciddi başarılara imza atılmaktadır.

Prematüre bebeğin sınırları şu şekilde çizilmiştir:

BEBEK DOĞUM HAFTASI

24-31 hafta arası: İleri derecede prematüre bebekler.
32-35 hafta arası: Orta derecede prematüre bebekler.
36-37 hafta arası: Sınırda prematüre bebekler.

Sponsorlu Bağlantılar:

Erken Doğum ve Erken Doğumun Nedenleri

Erken Doğum ve Düşük

Gebeliğin 28. ve 38. haftaları arasında (38. hafta dahil değil) yapılan doğumlara erken doğum denir. Erken doğum, bebek ağırlığının 2500 gramın altında olduğu olaylardır. Eğer bebek ağırlığı 1100 gramın altındaysa, bebeğin yaşama olanağı çok azdır. Ağırlıkları 2000 gramın üstünde olan bebeklerin yaşama oranı daha yüksektir. Ancak ilerleyen tıp daha düşük doğum ağırlıklı bebeklerin de yaşamasına imkan vermektedir. Tabi burada bebeğin çok iyi bir tedavi ve bakıma ihtiyacı vardır.

Erken doğumun nedenleri kesinlikle bilinmemekle birlikte, gebe kadının iyi beslenmemesi yani beslenme bozuklukları, preeklampsi, kanama ya da çoğul gebelik genel nedenler arasında sayılabilir.

Kanamalar, doğum sancılarının başlaması ve fetüs zarının yırtılması, erken doğumun başlayacağını gösteren başlıca belirtilerdir. Gebe kadın bu belirtiler üzerine hemen bir doğum kliniğine ya da hastaneye kaldırılmalıdır. Kimi zaman gebeliğin kısa bir süre için de olsa, uzatılabilmesi mümkün olabilir.

Erken doğan bebekleri (prematüre) enfeksiyona karşı korumak için enkübatöre (küvöz) alınmalı, sıcak tutulmalı, yutma ve emme yeteneklerinin varlığından emin olmadıkça ağız yoluyla besleme yönüne gidilmemelidir.

Prematüre Bebeklerin Aşılanması

Prematüre bebeklerin aşılanması:
Prematüre bebeklerde aşı ile önlenebilir enfeksiyon hastalıkları riski artmıştır. Fakat bu grubun aşıları çeşitli kaygılar nedeniyle sıklıkla geciktirilmektedir. Sağlıklı prematüre ve düşük doğum ağırlıklı yenidoğanlar, miadında doğmuş bebekler için önerilen aşı çizelgesine uygun ve tam doz olarak aşılanmalıdır. Prematüre yenidoğanlarda aşı dozu azaltılmamalıdır. Prematüre bebeğin aşılanabilmesi için sağlıklı ve düzenli kilo alıyor olması gerekir. BCG yani verem aşısı bebeğin gebelik yaşı 34-35. haftaya ulaşınca veya vücut ağırlığı 2000 gramın üzerine çıkınca uygulanabilir. Bebeklik döneminde önerilen tüm aşılar, prematüre ve düşük doğum ağırlıklı yenidoğanlarda güvenlidir.

Prematüre Bebek Nedir?

Bir bebek normalden az süren gebelikten sonra vaktinden önce ve gelişmemiş olarak doğarsa, erken doğmuş (prematüre) bebekten söz edilir.

Genellikle:

- Gebelik süresi 37 haftadan az,

- Doğan bebeğin ağırlığı 2.500 gr. ya da daha az,

- Bebeğin boyu 47 cm. ya da daha az olan bebekler, erken doğmuş olarak kabul edilir.

Bebeğin ne şekilde bakılması gerektiğinin kararlaştırılmasında gelişim derecesi ve buna bağlı olarak zayıflık önemli rol oynar.



Tüm çocukların yaklaşık olarak: % 8-12'si erken ve gelişmemiş olarak doğar. Kilo azlığı ve boy kısalığından başka aşağıdaki belirtiler de bebeğe prematüre niteliğini verir:

- Cılız, ince, kırışık cilt,

- Yoğun parlak kırmızı cilt rengi,

- İnce, parlak karın örtüsü,

- Vücudun birçok yerlerine yayılmış ve bol miktarda tüy,

- İnce kıllı, az miktarda saç ve kaş,

- Ayak tabanlarının ön kısmında az sayıda ayak çizgileri,

- Kulak kıkırdağının yokluğu ya da iyi gelişmemesi,

- Erkek bebeklerde testislerin torbada olmaması,

- Dış üretim organlarında büyük dudakların küçük dudakları örtmemesi (kız).

ERKEN DOĞUMUN NEDENLERİ NELERDİR?

Erken doğumun nedenleri çok çeşitlidir. Bunlar arasında özel yaşam koşulları (ağır iş, deniz düzeyinden fazla yüksek yerlerde oturma, kalıtsal özellikler, nikotinin veya alkolün aşırı derecede alınması, annenin yetersiz beslenmesi vb.), vücut nitelikleri (ana-babanın ufak tefek olmaları vb.), annenin gebelikten önce ve gebelik sırasında geçirdiği hastalıklar sayılabilir. Bazen erken doğumun nedeni, doğrudan doğruya bebeğin gelişimiyle ilgilidir (ikizler, anormal gelişim).

Bebeğin gerektiği gibi gelişmemesi ve yaşama gücünün azlığı, elbette yeni doğmuş bir bebeğin yaşamı için çok daha büyük tehlikedir. Bebek henüz soluk alma, beslenme ve sindirme, vücut sıcaklığını koruma, mikroplara karşı direnç gibi önemli yaşam çalışmalarını aksatmadan sürdüremez. Erken doğan bebekler, bizim bugün riziko bebekler olarak nitelendirdiğimiz bebeklerin büyük bir bölümünü meydana getirirler. Bunların yaşama şansları, olgun doğmuş bebeklerinkine oranla daha azdır. Akciğerlerin ve beyindeki solunum merkezinin gelişmemiş olması, çok tehlikeli 'nefes darlığı ve oksijen yetersizliği'ne neden olabilir. Karaciğerin toksin (zehir) giderici fonksiyonunu yeterince yerine getirememesi akut (birden olan) ve kronik (uzun süren) sarılığa neden olabilir. Kanamaya eğilim ve diğer organ sistemlerindeki yetersiz çalışma eğilimleri daha büyüktür. Tüm bunlara karşın modern tıp, erken doğan bebeklerin çoğunu yaşatmayı başarmaktadır. Hastanelerin ve doğum evlerinin tam donanımlı yenidoğan yoğun bakım servislerinde erken doğmuş bebekler için küvöz vardır. Erken doğmuş bebek, küvözde; değişmez ısı, nemlilik, oksijen miktarı ayarlanmış ve sterilize edilmiş bir ortamda korunarak yaşatılır. Küvöz, bebeklere hareket olanağı sağladığı gibi, havadan alınacak mikroplara karşı da onları korur.

Erken doğmuş bebeklerin bakımı, beslenmesi, tedavisi ve hastalıktan korunması özel bakım isteyen bir iştir. Erken doğmuş bebek tüm bu tehlikeleri atlatacak yaşama gücüne sahipse, genellikle birkaç hafta sonra annenin bakımına verilebilir. Hastaneden çıkarken anneye bakım ve beslenmenin tüm incelikleri anlatılır. Bir "riziko bebek" olan bebek, zaman zaman bir çocuk doktoru tarafından özel bir itinayla muayene edilir. Böylece, sonradan ortaya çıkması mümkün olabilecek aksaklıklar zamanında görülerek erken tedavi için gerekli tedbirler alınır. Hastanelerimizde erken doğmuş bir bebeğin normal gelişimi için gerekli koşullar sağlanabilir.

Aramalar: prematüre nedir , küvöz nedir , pırematüre ne demek , kaç haftalık bebekler erken doğum sayılır