Böbrek Taşı Nedir?

Böbrek taşı nedir ve nasıl olur?

Böbrek taşı; böbreğin toplayıcı sisteminde bulunan, bazen ana kanallarda da görülebilen, genellikle şiddetli ağrılara sebep olan ve idrar atımını engelleyerek zorlaştıran üriner sistemde görülen taşlardır. Bu taşların oluşumunu incelediğimizde aile faktörünün önemli olduğunu görmekteyiz. Anne de, baba da yakın akrabalar da böbrek taşı varsa çocuklar da görülme ihtimali yüksek olmaktadır. Diğer bir faktörde genetik yapımızın böbrek taşı üretimine yatkınlığıdır ve bunun sebebi tam olarak bilinmemektedir. Diğer bir neden de çevresel faktörler dediğimiz; yaşadığımız ortamın iklimi, içtiğimiz su, yediğimiz besinler gibi geniş bir etki zincirini sayabiliriz. Böbrek taşları her böbreğin yapısı değişik olduğunda farklı şekillerde olabilmektedirler. Yapısına göre 5-6 tür böbrek taşı bulunmaktadır. Böbrek taşları ilk etapta küçük bir çekirdek şeklinde olmaktadırlar. Yukarı da saydığımız etkilerden ve yetersiz sıvı alımının da etkisiyle bu küçük çekirdek böbreğin bir köşesinde takılır kalır ve zamanla giderek büyürler. Böbrek taşı tespit edilen hastaların doktora geliş nedenleri arasında en sık şikayetler idrarda kan görülmesi ve idrarda yanmadır. Taşın böbrekte bulunduğu konuma göre verdiği ağrı bazen az bazen ise fazla olabilir. Taşın yerinden hareket etmesi bu hassas organlarda kanamaya sebep olur ve hasta da bunu idrarında kan olarak görmektedir.

Böbrek Taşı Nasıl Anlaşılır?

Böbrek taşımız olduğunu nasıl anlarız:

Böbrek taşı olan bir hasta, doktora çok şiddetli bir ağrıyla gidebildiği gibi bazı zamanlarda yüksek ateş, ishal, bulantı gibi sindirim sistemine ait şikayetlerle ve idrarda kan görülmesi gibi şikayetlerle de gidebilir. Yetişkinler ile çocuklar arasında böbrek taşının belirtileri farklı olabilir. 1 cm boyutunda ki bir taş bazen bir yetişkinde oldukça acı verirken çocuklarda ise ağrıya sebep olmayabilir fakat bulantı ve kusma yapabilir. Taş böbrekte bulunuyorsa pek fazla ağrıya sebep olmamaktadır fakat üreter adını verdiğimiz idrar kanalına girdiyse hasta için oldukça ağrılı bir süreç olmaktadır ve çok şiddetli renal kolik adını verdiğimiz hastada adeta bıçak saplanırcasına ağrılara sebep olabilmektedir. Bu üreter kanalındaki taşlar sık idrara çıkma, idrarda yanma, idrarını tam yapamama ve idrarda kanama gibi sorunlara da neden olmaktadır. Böbreklerinde taş olan hastalar doktora müracaat ettiklerinde hastaların böbrek taşlarının vücuttaki pozisyonları farklılık göstermesine karşın vücutlarının yanlarında ağrıyla gelmektedirler. Bunun dışında şiddetli kasık ağrısı, erkek hastalarda penis ucunda, kadınlarda ise idrar yaptığı kanallarına düşen ağrılarla gelebilmektedirler. Taş düşüren hastalar idrara çıktıklarında çoğunlukla kanlı idrar yaparlar. Bazı zamanlar ise pis kokulu idrar görmekteyiz.

Bebeklerde ve Çocuklarda İdrar Yolu İltihabı

İdrar Yolları İltihapları





Nedenleri ve Ortaya Çıkışı

Bağırsakta normal olarak bulunan koli basilleri, ya kan yoluyla böbrek leğenine ya da özellikle kız çocuklarında makattan, kısa olan idrar yoluyla idrar torbasına ve böbrek leğenine çıkarlar. Çocuk, üst solunum yollarında ve mide-bağırsak kanalında ateşli bir hastalık ya da iltihaplı bir cilt hastalığı geçirirse, basiller kan ve lenf yoluyla idrar yollarına girer, idrar yolları iltihabına yol açar.

İdrar Yolu İltihabının Belirtileri

Ateş, sık sık kusma, iştahsızlık, beniz solukluğu, genel sağlık durumunun bozulması, bulanık idrar gibi belirtiler görülür, idrarda akyuvarlar, bazen de alyuvarlar ve albümin bulunur. Biraz daha büyük çocuklarda zaman zaman boş böğür kısmında ya da idrara çıkarken sancılar (böbrek havuzcuğu iltihabı) artar, idrar basıncı ve sık sık idrara çıkma ihtiyacı (idrar torbası iltihabı) görülür. Bebekte ve küçük çocuklarda, ilk yıllarda bu rahatsızlıklara sık sık rastlanır. Beniz solukluğu, iştahsızlık, gelişim bozuklukları, bebekte idrar yolları iltihabını ve özellikle, hastalığın uzun sürdüğünü gösterir. Doktor, tekrarlayan idrar yolları enfeksiyonunda, idrar yollarının röntgen muayenesine gerek görür. Çünkü, hastalığın nedeni, küçük anormallikler ya da gelişim bozuklukları olabilir.

Komplikasyonları

Özellikle, uzun süren idrar yolu iltihaplarında; böbrek pelvisinde de piyelonefrit görülmesinden ve bunun neden olacağı sonuçlardan korkulur.

İdrar Yolu İltihabının Tedavisi

Doktor tedavisi gerekir. Çünkü, idrar yollan iltihabında uygun mikrop öldürücü ilaçların (sülfamit ve antibiyotikler) yoğun olarak ve duruma göre, uzun süre verilmesi gereklidir. Ayrıca, idrar torbası ve böbreklerin bulunduğu kısma sıcak uygulamalı ve fazla su (yabangülü çayı, ayıüzümü yaprağı çayı) içilmelidir.

Korunma

İdrar, dikkatle kontrol edilmeli ve zaman zaman da laboratuvarda idrar tahlilleri yaptırılmalıdır.

Çocuklarda Ağrılı İdrara Çıkma

Ağrılı İdrar Yapma Erkek çocuklarında idrar deliklerinin doğuştan dar olmasından idrar etmekte güçlük çekilebilir. Bu takdirde erken sünnet çok zaman sorunu halleder Bu basit iş ihmal edilmemelidir. Çünkü idrarın tıkanması idrar yolları ve böbrekler için zararlıdır. Bazan penis'in, yani erkek cinsiyet organının başında küçük bir sıyrık görülür. Burada deliği kapayacak ve idrarın geçmesine engel olacak kadar şişme olabilir. Bu küçük yara, idrardan ortaya çıkan amonyaktan ileri gelen hafif bir kızartı ile başlar. Taze idrarda amonyak bulunmaz. Çamaşır ve bezlerdeki mikroplar tarafından meydana getirilir. Bu amonyak yaraları daha çok bebek bir yaşını biraz geçince annenin bezleri kaynatmasından ileri gelir. Bu hallerde pijama, çarşaf ve yastıklarda birikmiş olan mikroplar, çocuk gece altını ıslatınca amonyak yapmaya başlarlar. Tedavide esas, yara olduğu müddet bezleri, pijamaları, çarşafları ve yastıkları kaynatmaktır. Aynı zamanda sık sık oksit dözenk merhemi sürerek yara yumuşatılır ve büyümesi önlenebilir. Eğer çocuk saatlerden beri idrar yapamadığı için ağrı çekiyorsa, yarım saat sıcak banyoya konabilir. Bu da fayda etmezse çocuğu hastaneye veya bir doktora götürmeniz gerekir Kız çocuklarında hafif bir akıntıya oldukça sık rastlanır. Bunların büyük bir kısmı önemsiz mikroplar tarafından meydana getirilir ve kısa bir zamanda kaybolur. Tahriş eden koyu ve bol akıntı görülürse bel soğukluğu ya da başka bir ciddi hastalık olabileceğinden doktora başvurulmalıdır.

Aramalar: Çocuğum tuvalete gittiğinde pipisi acıyor, çocuğum idrar yaparken ağrı duyuyor, ağrılı idrar yapma, çiş yaparken acı duyma, sidiğini boşaltırken ağrı