İshal Tehlikeli Midir?

İSHAL NEDİR? İSHAL TEHLİKELİ MİDİR?

İshal en basit anlamıyla sulu kakadır. Günde 3 defadan fazla sayıda sulu dışkı çıkarma, kısa sürede su ve tuz kaybına neden olacağından çocuğun hayatını riske atar. Gerekli önlemler alınmadığında ölüme neden olabilir.

İshalin en önemli nedeni mikroplardır. Mikroplar hastanın dışkısından yayılabileceği gibi mikroplarla kirlenmiş içecek ve besinlerin ağız yolu ile alınmasıyla da bulaşır. El temizliğine dikkat edilmemesi mikropların yayılmasında önemli bir etkendir.

İlk 4-6 ay yalnız anne sütü ile beslenen bebeklerde ishal daha az görülür. İshal, çocuklarda önemli beslenme bozukluklarına yol açar. İshal sırasında çocuktaki su ve tuz kaybı mutlaka yerine konmalıdır. Ağızdan verilen şeker, tuz, karbonat eriyiği hayat kurtarıcıdır.

İshalde vücuttaki su azalır. İshal durumuna göre evde ya da hastanede sıvı tedavisi yapılır.

İshalli çocuğun bağırsaklarındaki emilim az olacağından, eskisinden daha kuvvetli yiyeceklerle beslenme ihtiyacı doğar. Bundan dolayı çocuğun sulu fakat besin değeri yüksek yiyeceklerle sık sık beslenmesine devam edilmelidir.

Genellikle 3-7 gün süren ishal tedavisinde ilaç kullanılmaz, ancak ishal başka hastalıkların belirtisi olarak görülebilir. Çocuğun dışkısında kan varsa, dışkı sayısı 8-10 defadan fazla ise yüksek ateş ve beraberinde devamlı kusma varsa, ishal 5-7 günden fazla sürmüşse, ağız ve dilde kuruluk, dalgınlık, idrar yapamama veya çok az yapma, gözlerde ve bıngıldakta çökme ve deri gerginliğini kaybetme gibi belirtilerden biri ya da birkaçı görülmekte ise çocuk vakit geçirilmeden doktora götürülmelidir. Yapılan tahlil sonuçlarına göre doktorun önerdiği tedavi evde ya da hastanede uygulanmalıdır.

Bebeklerin ve küçük çocukların ishalden korunması için yeterli ve dengeli beslenmesi gerekir. İlk 4-6 ay anne sütü çocuk için en ideal besindir. Anne sütü mikropsuzdur. İshalden koruyucu maddeler içerdiği gibi bebeğin ağzına direk verildiği için mikropların bulaştırılmasında da aracı olmaz. Altı aydan sonra ek besinler verilmelidir. Ancak verilecek tüm besinler ve sıvılar temiz olmalıdır. Yiyecekler temiz kaplarda ve uygun şartlarda saklanmalıdır. En önemlisi anne çocuğunun bezini değiştirdikten sonra, kendisi tuvaletten çıktıktan sonra, yiyecekleri hazırlamadan ve bebeği beslemeye başlamadan önce ellerini su ve sabunla iyice yıkamalıdır. Tuvaletler, çöpler ve gübrelikler mikrop yuvası olduğundan gerekli tedbirler alınmalıdır. Sinek ve böceklerle mücadele edilmelidir.

İlgili aramalar: ishal neden olur? ishal ateş durumunda ne yapılır? bebeklerde ishal tehlikeli midir? ishal için ne yapmak gerekir? ishal nasıl önlenir?

Çocukta İshal ve İshalin Belirtileri

İSHAL (DİYARE)

İshal iken çocuğun kakası, miktarca fazla, sulu ve şekilsizdir. Sayısı da fazla olabilir. Çoğu zaman kötü kokulu ve mukuslu olur. Rengi açık yeşil ve su gibi olabilir. Özellikle bazen küçük çocuklarda ölüme yol açan bir hastalık nedeni olması ile çok önemlidir. İshal çoğunlukla kusma ile birlikte olduğundan çocuk çok kısa zamanda vücut suyunun önemli bir kısmını kaybedebilir. Neden ne olursa olsun su ve elektrolit dengesi bozularak tehlikeli olur. Bu tehlike yenidoğan ve süt çocuklarında daha çok, bir yaşından sonra daha da azdır. Kusma çoğaldıkça tehlike de çoğalır. Hafif şekillerde kusma ön plânda değildir ve dehidratasyon yoktur.



Eğer bir anne çocuğunun ishal olduğundan yakınıyorsa gerçekten ishal olup olmadığını anlamak istiyorsa aşağıdaki şu sorulara vereceği cevap çok önemlidir.

- Kaka sayısı eskisine göre fazla mıdır?

- Kakanın kıvamı öncekilere göre sulu mudur?

- Kakasının içinde kan, sümük v.b. var mıdır?

- Kakanın rengi her zamankinden farklı mıdır?

- Kaka çok kötü mü kokmaktadır?

- Çocuğun kusması var mıdır?

- İdrar miktarında azalma olmuş mudur?

Bu sorulardan herhangi birine vereceğiniz bir evet cevabında bile çocuğunuzu mutlaka doktora götürmelisiniz. Bununla birlikte aşağıdaki durumlarda çocuğunuzda ishal şüphesi oluşturur.

- Halsizlik ve huzursuzluk,

- Bıngıldağın çökük olması,

- Gözlerin çukura kaçması,

- Dil ve dudaklarda kuruma,

- Turgorda azalma (karın derisini elinizin baş ve işaret parmağı ile hafifçe yukarı kaldırın. Normalde deri bırakılınca eski halini alır. İshalle birlikte oluşan dehidratasyon da buruşuk olarak bir süre böylece kalır). Bu gibi bulguların olup olmadığına bakın. Eğer bu bulgular varsa çocuk su kaybetmiş demektir. Buna dehidratasyon denir. Dehidratasyonun önemli bir bulgusu da çocuğun susuzluk içnde olmasıdır. Bu çocuk su verilince hemen istekle içer.

İshal Nedir? Çocuklarda İshal Tedavisi

İshal Nedir? İshal Nasıl Geçer?

İshal, dışkılama sayısının artması, kıvamının yumuşak ve sulu hale gelmesi demektir. Çoğunlukla çocuğun sindirmekte güçlük çektiği yeni bir gıda ya da ilk kez karşılaştığı virüs ve bakteriler yüzünden oluşur. İshalin çocuklarda su kaybına yol açması nedeniyle gıdaların ve içilen suyun temizliğine çok dikkat etmek gerekir.



İshali önlemek için:

- Suyun temizliğinden emin değilseniz kaynatın.

- Kullanılan kapların, çatal, kaşık, bıçak vs.nin temiz olmasına dikkat edin.

- Bulaşık makinesi kaplan temizler, fakat sterilize etmez, yani bütün mikropları öldürmez. Mikropları öldürmek için kaynatmak ya da sterilizasyon tableti (klor tabletleri) kullanmak gerekir.

- Sebze ve meyveler bol su ile 3-4 kez yıkanmalıdır.

- Pişmiş yemekleri buzdolabında iki günden fazla bekletmeyin.

- Buzdolabından çıkartıp yenilmeden önce tekrar kaynatın.

- Yolculukta iseniz, çocuğun suyunu yanınızda taşıyın.

- Yolda yediğiniz ve çocuğunuza yedirdiğiniz yiyeceklerin henüz pişmiş olmasına dikkat edin.

- İyice yıkandığından emin olmadığınız çiğ, sebze ve meyveleri çocuğa yedirmeyin.

İshalli çocukta dikkat edilecekler:

- Her sulu dışkıdan sonra ORS (en aşağıda ne olduğu anlatılmaktadır) sıvısından 1 veya 2 çay bardağı içirin. Büyük çocuklara elma suyu, şeftali suyu, ayran, kola, çay verilebilir.

- Yağlı ve posalı yiyecekler vermeyin. Patates, havuç, kabuğu soyulmuş elma ve muz dışında sebze ve meyve vermeyin.

- Büyük çocuklara bisküvi, kraker, yağsız peynir, yoğurt, yoğurtlu çorba, pirinç lapası, ızgara et, ekmek gibi yiyecekler verebilirsiniz.

- İştahı yoksa sadece sulu gıdalar verin.

- Su kaybı belirtilerine dikkat edin!

- Kanlı ishal, yüksek ateş, 1 haftayı aşan ishal durumlarında mutlaka doktora götürün.

ORS Nedir?

Oral rehidratasyon sıvısı demektir. Ağızdan alınan, sıvı kaybını yerine koymak için hazırlanmış şeker, tuz ve karbonat karışımdan ibarettir. Bunu sizde evde;

1 litre kaynatılıp soğutulmuş suyun içerisine;

1 çorba kaşığı şeker,

1 çay kaşığı tuz,

1 çay kaşığı karbonat koyarak kendiniz de hazırlayabilirsiniz.

Aramalar: çocuklarda ishal ve tedavisi, çocuğum ishal ne yapmam gerek, çocuğumun ishalini nasıl geçirebilirim, bebeğin ishali nasıl geçirilir, bebeklerde diyare tedavisi

Bebeğim İshal Ne Yedirmeliyim?

İshal olan bebekler için eskiden çok katı bir diyet uygulanırdı. Zaman ilerledikçe ishal tedavisi için sıkı bir diyete ihtiyaç olmadığı anlaşıldı. İshal olan bebeğin beslenmesi kesilmemelidir. Kesinlikle yemeye devam etmelidir. Bunun nedeni eğer beslenme devam ederse ishal de daha çabuk geçmektedir. Çünkü beslenme oldukça bağırsaklar çalışıyor ve bu da ishali ortadan kaldırıyor. Fakat ishal olan bebeğe çok yağlı ve çok şekerli besinler yedirilmemelidir. Su kaybı fazla olacağından mümkün olduğu kadar sıvı almalıdır. Sütü de hemen kesmemeliyiz fakat 10-14 gün boyunca uzamış bir ishal ise sütteki laktaz enziminin azalmasından kaynaklı olmaktadır. Bebeğimiz süt içmeye devam edebilir. Bebek sık sık ve azar azar beslenmelidir.

Aramalar: İshal olan bebeğe neler yedirilmeli , bebeklerde ishal , bebekte ishalin tedavisi

Bebekler Neden İshal Olur?

Doğumdan sonraki ilk dönemde bebekler, anne sütü aldıklarından bol sulu dışkılar. Bu yüzden bebeğin ishal olup olmadığını anlamak zorlaşır. Anne sütü kakası altın sarısı renkte içinde tanecikler olan bir kakadır. Aşağıdaki resimde bu görülebilir.



Birinci aydan sonra bu kaka giderek katılaşmaya ve püre kıvamına gelmeye başlar fakat genelde yine renk altın sarısıdır ve içinde fazladan başka bir madde görülmeyecektir. Bebeklerin ishale en fazla yakalanmasının nedeni inek sütü alerjisidir. İnek sütünü bebeğe doğrudan vermek gerekmez. Özellikle kullanılan bebek mamalarının hepsi inek sütü katkılı mamalar dır. Bu tip mamaların kullanımı inek sütü alerjisine yol açabilir. Sadece anne sütü ile beslenen bebeklerde alerjinin durumuna göre annenin almış olduğu yoğurt, peynir gibi inek sütü ürünleri veya doğrudan inek sütü tüketmesi bu annenin bebeğinde inek sütü alerjisi yapıp ishale neden olabilir. Bebekte ishalin yanısıra döküntü varsa bu inek sütü alerjisi olma ihtimalini kuvvetlendirir. Çünkü inek sütü alerjisine döküntü eşlik eder. Anne sütünden başka besin almayan bebeklerde mikrobik ishale rastlama ihtimali çok düşüktür. Fakat bebeğinizi mamayla besliyorsanız, ne kadar dikkat ederseniz edin, son kullanma tarihi geçmemiş bile olsa bazı mamalarda ambalaj hatası nedeniyle hava alabilir ve bozulmuş olabilir. Bu nedenle bebek ishal olabilir. Annelerde en çok rastlanan hatalardan biri mamayı hazırlayıp bebeğe yarısı içirirler, kalan yarısını ise bekletip 1-2 saat sonra verirler. Burada da mama, bozulmaya bağlı olarak ishale neden olabilir. Mikrobik ishal mamayla beslenen bebeklerde görülebilir.

Aramalar: Bebeğim çok sarı renkte kaka yapıyor , bebeğim sapsarı dışkılıyor , bebeğim niçin ishal olmuş olabilir , bebekte ishal neden olur

Çocukta, Bebekte İshal ve Tedavisi

Bebekte ve Çoçukta İshal Şikayeti:

İshal Nedir ?
İshal kısaca sulu dışkı yapmak demektir­. İshal genel olarak aniden  başlar ve dışkı sayısın­da artma ( günde 3 kezden  fazla ) ile kendi­ni gösterir­. Çocukluk çağın­da en  sık 0-5 yaş sürecinde ishal görülür.

Çünkü Kusma ve ishal Akut Gastroenterit adı verilen  aynı hastalığın bulgularıdır­. İshali olan çocukların hemen  hepsinde kusmada olur ve bazen  Akut Gastroenterit’in tek bulgusu ola­bilir­.

Çocukluk çağın­da ishal yaz ayların­da daha sık görülür ve genel olarak mide ve barsakları etkileyen  enfeksiyöz ajanlar (mikroplar) ile meydana gelir­. İshal vakaları­nın çoğun­dan virus adını verdiğimiz mikroplar sorumludur. virüslere bağlı ishal ani başlar, ishalle beraber kramp şeklinde karın ağrısı, iştahsızlık kusma ve hafif ateş görülür Bu tip ishaller 3-6 gün içinde kendiliğinden  düzelirler ve ishal süresince çocuklar kendileri­ni kötü hissederler.

Genel olarak şiddetli ishali olan, kanlı ishal yapan ve yüksek ateşi olan çocukların ishalleri daha önemlidir­. Bu gibi ishaller E. Coli, Salmonella, Şigella gibi antibiotik tedavisi gerektiren  ishallerdir ve bu durumda hasta en  kısa zaman­da bir çocuk hekimi tarafın­dan görülme­si gereklidir­. 6 aydan küçük çocuklar­da görülen  her türlü ishal önemlidir ve bu çocuk en  kısa bir zamanda hekim tarafın­dan görülmelidir­.

İshalli çocuklar dışkı yoluyla su ve elektrolit kaybederler. Eğer ağızdan verilen  sıvılarla çocuğun kayıpları karşılanamazsa ‘kırık testi’ örneği çocuğun vücudundaki sıvı boşalır­. Bu duruma dehidratasyon adı verilir­. İshaldeki en  büyük tehlike sıvı kaybıdır­. İshal olan çocuğun gözleri ve bıngıldağı çöker, dudakları ve ağzı kurur, daha seyrek ve koyu idrar yapmaya başlar, ağlarken  gözyaşı akmaz ve uykuya eğilimi olmaya başlarsa önemli derecede sıvı açığı var demektir­. Bu durumdaki çocukların acilen  hekime götürülme­si gerekir­. Bunların dışın­da dışkısın­da kan olan, sık kusan, karın ağrısı ve yüksek ateşi olan çocukların da kısa bir zamanda hekime götürülmeleri gerekir­.

İshal Tedavisi:
İshal tedavisinde üç önemli ilke vardır: birinci olarak , ishalle kaybedilen  sıvı ve elektrolitlerin mümkünse ağız yoluyla geri konması, ikincisi, beslenmenin sürdürülmesi, üçüncüsü ise zamanın­da hekime götürülmesidir­. Çocuklar­da görülen  ishal vakaları­nın büyük çoğunluğu hafif – orta derecede ishal vakalarıdır ve bu çocuklar evde tedavi edile­bilir­. Hafif ishal vakaların­da ishale rağmen  çocuk iyi görünür, inatçı kusma ve ateş yoktur. Bu durumda daha sık normal su verilmesi, anne sütü veya mamaya devam edilme­si ve çocuğun susuzluk bulguları bakımın­dan izlenme­si yeterlidir­. Orta derecedeki ishal vakaların­da çocuklar huzursuzdur ve çok susarlar. Bu durumdaki 6 aylıktan büyükse evde ishal paketleri kullanılarak tedavi edile­bilirler. Daha önce bahsedilen  susuzluk belirtileri olan çocukların ise doktora götürülme­si gerekir­.

Çocukluk çağın­da görülen  ishal vakaları­nın büyük çoğunluğu viruslere bağlıdır ve 3-6 gün içinde kendiliğinden  düzelir­. Antibiyotikler virüsleri öldürmediğinden  ishal vakaları­nın çoğun­da antibiotik kullanmaya ihtiyaç yotur. İçinde kan ve mukus olan, yüksek ateş ve şiddetli karın ağrısı ile giden  ishal vakaların­da antibiyotik gerekebilir­. Doktora danışmadan antibiyotik kullanılmamalıdır­.

Genel olarak ishalli çocuklara herhangi bir ishal kesici ilacın verilmesine gerek yoktur. Bu ilaçların ishalin kesilmesine katkısı bulunmadığı gibi, bazen  ciddi zararlara yol açmaktadır­. benzeyen gerekçelerle kusma önleyici ilaçlar da kullanılmamalıdır­.

Evde Sıvı Tedavisi:
Son 20 yılda ishal tedavisindeki en  önemli ilerleme tuz ile şeker içeren  sıvılar ile evde ishal tedavisi­nin mümkün olmasıdır­. Bunun için eczanelerden  ve sağlık ocakların­dan “ishal için şeker – tuz paketi “ alınmalıdır­. Bu paketlerden  bir adetsi 1 litre temiz suya eklenmeli ve karıştırılmalıdır­. Bu şekil­de ishalle kaybedilen  sıvıları yerine koymak için uygun bir sıvı el­de edilmiş olur. Genel olarak sıvı kaybı olmayan ishalli çocuklara her dışkı başına 10 ml /kg bu sıvıdan verile­bilir­. Hafif derecede sıvı kaybı varsa 50 ml / kg sıvı 4 saatte verilir­. Gözlerde çöküklük, ağız kuruluğu olan orta derecede sıvı kaybı olan çocukların tedavi planı­nın bir sağlık merkezinde yapılma­sı daha uygundur.


Evde ishal tedasi için sıvı hazırlanırken  hazır paketlerin kullanılmasına dikkat edilmelidir­. Bu şekil­de hazırlanan sıvıları çocukların bazısı sevmeyebilir­. Bununla beraber sıvı kaybı olan çocukların tatsız olmasına rağmen  ishal sıvılarını içtiği gözlenmiştir­. Sık kusan çocuklara her 1-2 dakikada 1 çay kaşığı (5 ml.) olacak şekil­de sıvı verile­bilir­. genel olarak sıvı ve elektrolit ihtiyacı karşılanan çocukların kusma­sı bir süre sonra düzelir­.

Diyet:
Daha önce belirtildiği üzere ishal tedavisinde en  önemli ilke beslenmenin sürdürülmesidir­. İdeali çocuk ishal olmadan önceki beslenme düzeni­nin sürdürülmesidir­. bu sebepten  dolayı anne sütü alanlar anne sütüne, inek sütü veya mama alanların bu besinler verilmeye devam edilmelidir­. Bununla beraber ishal sırasın­da verilebilecek en  uygun besinler pirinç, patetes, ekmek, yağsız et, yoğurt, sebze ve meyveardır­. Yağlı besinler, çay, meyve suyu, kola gibi çok şeker içeren  içeceklerden  sakınılmalıdır­. Eski inanışın tersine ishal sırasın­da çocukları aç bırakmak yanlış ve zararlı bir uygulama olduğu unutulmamalıdır­.

Konuyla ilgili aramalar: bebeğimdeki ishal nasıl geçer , çoğumdaki ishal için ne yapabilirim

Çocuklarda, bebeklerde ishal tedavisi

İshal tedavisi

Bebeklerde ve Çocuklar­da İshal Tedavisi
ishalin tıbbi tedavisinde (en  çok sülfamit) ile birlikte, özel bir beslenme rejimi uygulanmalıdır­. Bu rejimde ishali durdurma özelliği olan besinler bulunur (havuç).

Havuç çorbası

Taze havuç kullanın. Yuvarlak keseceğiniz yarım kilo havucu, bir litre su içerisinde, 1,5 saat süre ile kaynatın. Kevgirden  geçirerek, yumuşak bir püre el­de edin.

Daha sonra başlangıçtaki hacmi el­de etmek için su katın, Elbette çocukta zayıflık yaratmadan bu rejimi uzun süre devam ettiremezsiniz. Ama doktor gelip yeni tavsiyelerde bulunana kadar işinize yaraya­bilir­.

Diğer ishal önleyiciler

• Keçiboynuzu;

• Basit ishaller için, pirinç lapası.

Konuyla ilgili aramalar: çocuğum ishal olmuş ne yapmalıyım , bebeğim kakası sıvı ishal mi olmuş